İdari davaların açılması

İmzasız ya da kimin imzaladığı anlaşılamayan dilekçe reddedilir

Daire, “kimin tarafından imzalandığı anlaşılamayan dava dilekçesinin” maddeye uygun düzenlenmediğini belirterek reddine karar vermiştir.

Fotokopi imza taşıyan dilekçe dava açma iradesini ortaya koymaz

Dilekçenin imza kısmının fotokopi olduğu davada Daire, birinci fıkradaki imza şartını dava açma iradesinin belgesi olarak değerlendirerek, "dava dilekçesinin imza kısmının fotokopi olduğu, ıslak imzalı dilekçenin gönderilmediği, fotokopi nüshanın ise davacının dava açma iradesini ortaya koyan bir dilekçe olarak kabulüne olarak bulunmadığı sonucuna varılmaktadır." saptamasıyla, "dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır." gerekçesine yer vermiştir.

Dilekçenin konu, açıklamalar ve sonuç bölümleri bütünlük taşımalıdır

Dilekçenin reddi üzerine açılan davada Daire, maddenin ikinci fıkrasındaki unsurları tek tek saymak yerine dilekçenin bütünü üzerinden ölçü kurarak, "dilekçenin, "Davanın Konusu", "Açıklamalar" ve "Sonuç ve Talep" bölümleri bir bütünlük arz edecek şekilde düzenlenerek, dava konusu işlemlerin, açıkça belirtilmesi, iptali istenen işlem veya işlemlerin tarihi, sayısı ile varsa yazılı bildirim veya öğrenme tarihinin gösterilerek tereddüde yer vermeyecek şekilde dilekçede yazılması, iptali istenilen idari işlemin hangi yönlerden hukuka aykırı olduğu ve davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiği ayrı ayrı, açık ve anlaşılır bir biçimde ortaya konulması suretiyle karşı taraf sayısından bir fazla düzenlenerek imzalanmış dilekçelerle yeniden dava açılması gerekmektedir." gerekçesine yer vermiştir. Bu gerekçe, taranan kararlar içinde aynı biçimde yüz elli sekiz kararda geçmektedir.

Elektronik imzalı dilekçenin ekindeki dilekçe de imza taşımalıdır

Avukat, dilekçeyi biçim bozulması gerekçesiyle ekte PDF olarak sunmuş; "PDF dava dilekçesinde ıslak imzanın bulunmadığı, UYAP sistemi üzerinde de dava dilekçesinde elektronik imzanın olmadığı anlaşılmaktadır." Dilekçe bu nedenle reddedilmiştir.

Birlikte dava açan davacılardan imzası bulunmayanlar yönünden dilekçe imzasız sayılır

"dava dilekçesinde isimleri yer alan yedi davacıdan dördü tarafından dava dilekçesinin imzalandığı, diğer üç davacını dilekçede imzalarının bulunmadığı, dolayısıyla dilekçenin sözü edilen davacılar yönünden imzasız olduğu ve usul hükümlerine uyulmadığı anlaşılmaktadır."

Vekil eliyle açılan davada vekâletnamenin aslı veya onaylı örneği dilekçeye eklenir

Avukat aracılığıyla açılan, dilekçe ekinde vekâletname sunulmayan ve ara kararına rağmen eksiklik tamamlanmayan davada Daire, kuralı 2577 sayılı Kanun ile 6100 sayılı Kanun'un birlikte okunmasından çıkararak, "idari davaların, bizzat davacı tarafından veya usulüne uygun olarak düzenlenen bir vekâletname ile tayin edilmiş avukat aracılığıyla açılabileceği; vekil sıfatıyla avukat tarafından açılacak davalarda, vekâletname aslının veya onaylı örneğinin de dava dilekçesine eklenmesinin zorunlu olduğu açıktır." gerekçesiyle dilekçenin 3. maddeye aykırılık nedeniyle reddine karar vermiştir.

Tüzel kişi davacı, dava açma yetkisini belgelemeli

Dernek adına açılan davada tüzük gibi kuruluş mevzuatının eksiksiz eklenmesi gerekir; eklenmemesi dilekçeyi maddeye aykırı kılar.

Küçük adına açılan davada velayet bağı dilekçede gösterilmeli

Daire, “doğrudan anne ve baba tarafından velayet bağı belirtilmeksizin açılan davanın 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmadığı” sonucuna varmış; çocuk on sekiz yaşını dolduracaksa yenilenen dilekçeyi kendisinin ya da vekilinin vermesi gerektiğini de belirtmiştir.

Aynı gerekçe yüz otuz dört kararda.

Davalı idare gösterilmeli; kanun hükmünün iptali istenemez

Dava konusunun tereddüde yer bırakmayacak şekilde ortaya konulmadığı ve davalı idarenin gösterilmediği saptanmış; yenilenecek dilekçede idari yargı yetkisi dışındaki kanun hükümlerinin iptalinin istenmemesi gerektiği belirtilmiştir.

Davacının unvanı dilekçede doğru yazılmalı

Baro adına açılan davada, dava tarihinde o unvana sahip bir baro bulunmadığı hâlde dilekçede eski unvanın kullanılması, maddeye aykırılık sayılmıştır.

Dernek tüzüğü dilekçe ekinde bulunmalı

Dava dilekçesi ekine dernek tüzüğü eklenmeden açılan davada dilekçe maddeye uygun görülmemiştir.

İleri sürülen sıfat belgelendirilmeli

Tıpta uzmanlık öğrencisi olduğu belirtilerek açılan davada, davayı açmakta sahip olunan meşru, şahsi ve güncel menfaatin belgelendirilmesi gerekmiştir.

İstem, dilekçenin istem ve sonuç kısmında açıkça yazılmalı

Daire, talebin “istem ve sonuç kısmında açıkça belirtilmesi gerektiğinden, bu haliyle düzenlenen dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine aykırı olduğu” sonucuna varmıştır.

Hangi işlemin iptalinin istendiğinde tereddüt varsa dilekçe reddedilir

Daire, “iptalinin istenilip istenilmediği hususunda tereddüt meydana gelmiş ve dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak düzenlenmediği sonucuna varılmıştır” diyerek dilekçeyi reddetmiştir.

Aynı gerekçe yüz elli sekiz kararda; seçkideki en yerleşik küme.

Terditli istemle dava açılamaz, seçim yargı yerine bırakılamaz

Dilekçenin sonuç kısmında yönergenin tamamı iptal edilmezse belirli maddelerinin iptali istenmişti. Daire, “seçenekli ya da dava konusu istemin tespitinin yargı yerine bırakılması gibi istemler, uyuşmazlık konusunu belirsiz kılacağından 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun görülmeyeceği açıktır” demiştir.

Dilekçenin konu ve sonuç kısımları birbiriyle uyumlu olmalı

Daire, “dilekçenin belirtilen kısımları arasında uyumsuzluk bulunduğu” gerekçesiyle dilekçeyi maddeye aykırı saymıştır.

Talep, incelemeye elverişli olacak biçimde açık, belirli ve somut olmalıdır

Dilekçenin şekil kurallarına bağlanmasının sebebini açıklayan Daire, mahkemelerce iptali istenilen işlemle sınırlı inceleme yapılacağını belirterek, "Bu ilke uyarınca, mahkemelerce iptali istenilen idarî işlemle sınırlı olarak inceleme yapılması gerektiğinden, talebin incelemeye elverişli olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur." gerekçesine yer vermiş; düzenleyici işlemler bakımından da aynı ölçüyü uygulayarak "düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında, iptali istenilen düzenleyici işlemin tarih ve sayısı ile tebliğ/ uygulama tarihinin gösterilmesi zorunlu olmakla birlikte, idarî işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin eksik düzenleme ya da başka bir" nedenle belirli maddelerinin iptalinin de istenebileceğini kabul etmiştir.

Değişiklik yönetmeliğinde hangi düzenlemenin dava edildiği anlaşılmalı

Asıl yönetmelik ile onu değiştiren yönetmelikten hangisinin hangi hükmünün dava edildiği anlaşılamadığından dilekçe maddeye uygun görülmemiştir.

Sözleşme de dava ediliyorsa hangi maddeleri olduğu yazılmalı

Genelge ekindeki kira sözleşmesi de dava edilecekse hangi maddelerinin hukuka aykırı olduğunun gerekçeleriyle ayrı ayrı yazılması istenmiştir.

Hangi düzenleyici işlemin dava edildiği sayısı ve başlığıyla gösterilmeli

İptali istenen düzenleyici işlemin hangisi olduğu, sayısı ve başlığı belirtilmeli; Yönetmelik değilse ne şekilde ve hangi tarihte öğrenildiği yazılmalıdır.

Ekteki işaretlemeye atıf yetmez, madde ve kısım yazılmalı

Dilekçenin, ekteki cetvele yapılan işaretlemelere atıfla değil, Yönetmeliğin hangi madde ve kısımlarının iptalinin istendiği açıkça yazılarak düzenlenmesi gerekmiştir.

İstem, yargılamanın gerektirdiği açıklıkta netleştirilmeli

İstemin çerçevesi netleştirilmediğinden dilekçe bu yönüyle de maddeye uygun görülmemiştir.

İşlemin tarihi, sayısı ve öğrenme tarihi sonuç ve talep kısmında yer almalıdır

"dava dilekçesinde, davanın konusunun açık ve kesin olarak belirtilmesi, iptali istenen işlem veya işlemlerin tarihi, sayısı ile varsa yazılı bildirim veya öğrenme tarihinin gösterilerek, iptali istenilen işlem veya işlemlerin tereddüde yer vermeyecek şekilde dilekçenin sonuç ve talep kısmında belirtilmesi gerektiği, bu şekilde düzenlenmeyen dilekçelerin yenilenmek üzere reddedileceği sonucuna varılmaktadır."

Dilekçe yazılılık ilkesi gereği yargılamanın gerektirdiği bilgileri içermelidir

"İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir."

İstem açık ve net ortaya konulmalı

İstemin açık ve net olarak ortaya konulmaması dilekçeyi maddeye aykırı kılmıştır.

Aynı gerekçe on altı kararda.

Hangi işlemin iptalinin istendiği dilekçenin üç bölümünde birden anlaşılmalıdır

Dava konusu belirlenemediğinden, hangi işlemlerin iptalinin istendiğinin, bunların hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun ve menfaati nasıl ihlâl ettiğinin "dava dilekçesinin "Konu", "Açıklamalar" ile "Netice ve Talep" bölümünde bütünlük arz edecek şekilde açıklanması" gerektiği belirtilmiştir.

İptali istenen işlem tereddüde yer bırakmayacak açıklıkta gösterilmelidir

"iptali istenilen işlemin hiç bir tereddüte yer verilmeyecek şekilde açık ve net olarak ortaya konulması gerektiğinden, bu haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır."

Konu, açıklamalar ve sonuç kısımları birbiriyle tutarlı olmalı

Yönetmeliğin belirli hükümlerinin iptali isteniyorsa bu hükümlerin konu, açıklamalar ve sonuç kısımlarında, üçü birbiriyle tutarlı olacak biçimde açıkça yazılması gerekir.

Bir maddenin tamamı dava ediliyorsa her bendi için aykırılık gösterilmeli

Yönetmelik maddesinin tamamının iptali isteniyorsa o maddeyle değiştirilen bütün bentler yönünden hukuka aykırılık iddiasının ayrı ayrı ortaya konulması gerekir; aksi hâlde dilekçe maddeye uygun sayılmaz.

Aynı gerekçe altı kararda.

Her madde için menfaat ilgisi ayrı gösterilir

Çok maddeli bir yönetmeliğin tümünün iptali istemiyle açılan davada Daire, istemin nasıl kurulması gerektiğini yargılamanın işleyişinden çıkararak, "Birçok maddeden oluşan bir düzenleyici işlemin tümünün, yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık sebebiyle iptalinin istenebilmesi mümkün ise de, yargı yerince, dava konusu düzenlemeyi yapan idarenin yetkili bulunması ve işlemde şekil yönünden hukuka aykırılık görülmemesi halinde, tek tek maddelerin incelenmesine geçileceğinden, incelenecek her maddeye veya düzenlemeye yönelik olarak menfaat ilgisinin ve hukuka aykırılık sebeplerinin davacı tarafından gösterilmiş olması gerekmektedir." gerekçesine yer vermiştir. Yetki ve şekil iddiası düzenlemenin bütününe yöneltilebilirken, konu, sebep ve maksat denetimi madde madde yürüdüğünden dilekçenin de madde madde kurulması gerekmektedir.

Düzenleyici işlemde hangi madde, cümle ya da ibarenin iptalinin istendiği gösterilmeli

Daire, iptali istenen düzenlemenin “hangileri olduğunun, hiç bir tereddüte yer vermeyecek şekilde menfaat bağı kurulmak suretiyle açıkça ortaya konularak” dava açılması gerektiğini belirtmiştir.

Düzenleyici işlemin tamamı da belirli maddeleri de dava konusu edilebilir

Düzenleyici işleme karşı açılan davada Daire, davacının önündeki seçeneği ortaya koyarak, "düzenleyici işlemlere de karşı açılan iptal davalarında, idarî işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin eksik düzenleme ya da bir başka nedenle belirli maddelerinin/ibarelerinin hukuka aykırılık sebepleri de belirtilmek suretiyle iptalinin istenilebilmesi de mümkündür." gerekçesine yer vermiş; seçeneğin serbest olmakla birlikte biçimin serbest olmadığını, "Ancak, her durumda iptali istenilen maddelerinin açıkça belirtilmesi ve bu kısımların davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ortaya konulması gerekmektedir." saptamasıyla belirtmiştir.

Menfaatin nasıl etkilendiği iptali istenen her hüküm için ayrı açıklanmalıdır

İptali istenen kısımların "açıkça, tek tek ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde gerekçeleri ile ortaya konulması, ayrıca iptali istenilen hususlar yönünden de davacının menfaatin ne şekilde ve nasıl etkilendiğinin açıkça belirtilmesi gerektiğinden" dilekçe 3. maddeye uygun bulunmamıştır.

Her madde ve ibare için aykırılık ayrı ayrı ortaya konulur

Yönetmeliğin hem tümünün hem de sayılan maddelerinin iptali istenen davada, "her durumda düzenleyici işlemin iptali istenilen maddelerinin/ibarelerinin açıkça belirtilmesi ve bu kısımların hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun, davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ayrı ayrı ve somut şekilde ortaya konulması gerekmektedir."

Hukuka aykırılık iddiaları gerekçesiyle ve tereddüde yer bırakmadan yazılmalı

İptali istenen kısımların gerekçeleriyle, tek tek ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde gösterilmemesi dilekçeyi sakatlar.

İddiaların dayanağı mevzuat doğru gösterilmeli

İddiaların dayanağı olan mevzuatın doğru şekilde ifade edilmemesi, dilekçeyi maddeye aykırı kılar.

Hukuka aykırılık sebepleri dilekçede ileri sürülmeli

Hukuka aykırılık sebepleri gösterilmeden açılan davada dilekçe maddeye uygun bulunmamış, eksiklikler giderilerek yeniden dava açılması gerekmiştir.

Aynı gerekçe kırk dört kararda.

Menfaat ve hukuki sebepler dilekçede açıkça ortaya konulmalı

Daire, davada “sahip olduğu menfaatin ve hukuki sebeplerin açıkça ortaya konulması gerekmektedir” diyerek dilekçeyi reddetmiştir.

Miktarın gösterilmesi zorunluluğu zararın dava tarihinde belirlenebildiği hâllerde işler

İşyerinin kapatılmasına ilişkin işlemin iptali ile yoksun kalınan hakların ödenmesi istenmiş, tazminat miktarı dilekçede rakamla gösterilmemiştir. Daire, ikinci fıkranın (d) bendindeki zorunluluğu mutlak saymamış, onu yerine getirilebilirlik şartına bağlamıştır: bendde öngörülen zorunluluğun "zarar miktarının dava açıldığı tarihte tespit edilebilen haller bakımından uygulanması gerektiği, olayda dava açıldığı tarih itibarıyla -işlemin iptal edilmemiş olması ve işlemin uygulanma aşamasına geçmemesi nedeniyle- davacının zararının henüz kesinleşmemiş olması karşısında, söz konusu miktarın dava dilekçesinde belirtilmesinin fiilen mümkün olmadığı dikkate alındığında, belirlenebilir bir tutara dayanılarak açılan bu davanın esasının iptal istemine ilişkin kısmının incelenmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir."

Uyuşmazlık değeri dilekçede Türk lirası olarak gösterilir

Tazminat, Uluslararası Para Fonunun özel çekme hakları cinsinden istenmişti. Daire, nispi harcın hesaplanabilmesi için “anlaşmazlık konusu değerin dava dilekçesinde Türk Lirası olarak belirlenmesinin zorunlu olduğu”nu belirterek dilekçeyi 3. maddeye aykırı bulmuştur.

Dilekçede gösterilen tazminat miktarı harcı, hükmü ve kanun yolunu belirler

"tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın dava dilekçesinde gösterilmesi gerekmektedir. Nitekim, dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarı; davacı tarafından ödenecek harç miktarını, Mahkemece kurulacak hüküm sonucunu (davanın reddi, tazminat talebinin kabulü, tazminat talebinin kısmen reddi-kısmen kabulü gibi) ve söz konusu Mahkeme kararına karşı istinaf ve temyiz kanun yollarının açık olup olmadığını belirleyecektir."

Dayanak belgeler yenilenen dilekçeyle birlikte sunulmalı

Dilekçede dayanılan belgelerin, davanın yenilenmesi hâlinde dosyaya ibrazı gerektiği belirtilmiştir.

Dava konusu işlemin aslı veya onaylı örneği dilekçeye eklenmelidir

Dava konusu genel yazının "aslı veya onaylı bir örneği dava dilekçesine eklenmek suretiyle, dava dilekçesinin yenilenmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, bu haliyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerekmektedir."

İşlemin tarih ve sayısı yazılmalı, örneği eklenmeli

İptali istenen işlemin tarih ve sayısı yazılarak konu ve sonuç kısımlarının birbiriyle uyumlu hâle getirilmesi, işlemin bir örneğinin eklenmesi istenmiştir.

Düzenlemenin uygulanması niteliğindeki işlemler gösterilip dilekçeye eklenmelidir

"iptali istenen dava konusu Yönetmelik hükmüne dayanılarak tesis edilen ve bu Yönetmelik hükmünün uygulanması niteliğinde olan idari işlemlerin belirtilmesi ve dava dilekçesine eklenmesi suretiyle düzenlenecek dava dilekçesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 3. maddesine uygun olarak yeniden dava açılması gerekmektedir."

Yenilenen dilekçede aynı yanlışlık yoksa dava esastan incelenir

Yönetmeliğe karşı açılan, dilekçesi reddedildikten sonra yenilenen dilekçede de aynı yanlışlıkların yapıldığı gerekçesiyle reddedilen davanın temyiz incelemesinde Kurul, yenilenen dilekçeyi ilk dilekçeyle karşılaştırarak eksikliğin giderildiğini saptamış ve 3. maddeye aykırılık bulunmadığını kabul ederek, "Bu itibarla, işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken dava dilekçesinde aynı yanlışlıklar yapıldığı gerekçesiyle verilen davanın reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar vermiştir.

Dilekçe ret usulü davacının talebini daraltmanın aracı değildir

Disiplin cezası ile dayanağı yönetmeliğe karşı aynı dilekçeyle açılan, dilekçesi iki kez reddedildikten sonra 15. maddenin beşinci fıkrası uyarınca reddedilen davanın temyiz incelemesinde Kurul, dilekçe ret yaptırımının sınırını hükmün kendi amacıyla belirleyerek, "düzenleyici işlemlerin davacının ileri sürmüş olduğu hukuka aykırılık sebepleri ve uygulama işlemine konu hususlar doğrultusunda hukuki denetiminin yapılabileceği dikkate alındığında, davacının talebinin dilekçe ret usulü ile sınırlanmasının 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrasında hüküm altına alınan amaç ile uyumlu olmayacağı gibi hakkaniyete de uygun düşmeyeceği sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle, "işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken dava dilekçesinde ikinci kez aynı yanlışlıklar yapıldığı gerekçesiyle verilen davanın reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır." sonucuna varmıştır.

Dilekçe reddi gerekirken esasa girilmesi bozma sebebidir

Kimin için ne kadar manevi tazminat istendiği netleştirilmeden esasa girilmesi hukuka uygun bulunmamış, istinaf başvurusunun reddi kararı bozulmuştur.

Yenilenen dilekçede aynı yanlışlık sürerse dava reddedilir

Daire, dilekçe reddi üzerine verilen yeni dilekçede aynı yanlışlıkların yapılması hâlinde davanın reddedileceği kuralını hatırlatmıştır.

Üçüncü madde ile beşinci madde birlikte incelenir

Dilekçe hem içerik yönünden maddeye uygun bulunmamış, hem de müşterek dilekçe için aranan menfaat iştirakinin bulunmadığı belirtilmiştir.

Menfaat bağı kurulmadan açılan davada dilekçe yenilenir

Menfaat bağı ortaya konulmadan açılan davada dilekçenin yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Aynı gerekçe yirmi iki kararda.

İlk inceleme, üçüncü madde yönünden de yapılır

Dilekçeler üçüncü maddeye uygunluk yönünden de incelenir; aykırılık görülürse otuz gün içinde yeniden düzenlenmek üzere reddedilir.

Eksiklikler tamamlanmak üzere otuz gün verilir

Dilekçe maddeye uygun bulunmamış, eksiklikler tamamlanarak yeniden düzenlenmek üzere otuz gün içinde dava açılabileceği belirtilmiştir.

Adli yargıdan gelen dilekçe de üçüncü maddeye uygun olmalıdır

Daire, “2577 sayılı Kanun'un 9. maddesinde görevli mahkemede dava açılabilme ifadesi yer almaktaysa da, idari davaların açılma şeklini düzenleyen 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmayan bir dilekçe ile dava açılması durumunda dilekçenin reddine karar verilebileceği de açıktır” demiş; denetimi mahkemeye erişim hakkı ölçütüyle yapmıştır.

Dilekçe reddi kararında yenilemenin sonucu da duyurulur

Dilekçe otuz gün içinde yeniden dava açılmak üzere reddedilmiş, yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapılırsa davanın reddedileceği davacıya duyurulmuştur.

Aynı gerekçe on altı kararda.

İdari işlem niteliğinde karar verilmesi istemini taşıyan dilekçe reddedilir

Hukuk fakültelerine yerleştirmede aranan başarı sırasının yükseltilmesine karşı açılan davada, dilekçenin netice ve talep kısmında öğrencinin "bir önceki yılın yerleştirme sonuçlarına göre geçici kaydının yapılmasına karar verilmesine" dair istem yer almıştır. Daire, ikinci fıkradaki yasağı dilekçe incelemesinde de uygulayarak "2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, idari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, idare mahkemelerinin idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı vermesi hukuken mümkün bulunmamaktadır." gerekçesine yer vermiş; bu tespitin ardından "idari işlem niteliğinde yargı kararı verilmesine yönelik istemin yer aldığı dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 2. ve 3. maddelerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır." Yasak, yalnız hükmün içeriğini değil, istemin nasıl kurulacağını da belirlemektedir.

Bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi tek başına yetmez

Daire, tek dilekçeyle dava açılabilmesi için bağlılık ve sebep-sonuç ölçütlerinin yanında "koşullarının yanında İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun öngördüğü diğer koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir" demiştir.

Dava konusu işlem tereddüde yer bırakmayacak biçimde gösterilmelidir

İmar planı değişikliğinin dayanağı olduğu ileri sürülen işlemlerin iptali istemiyle açılan davada Daire, dayanak işlemlerin hangileri olduğunun, tarih ve sayısının açıkça belirtilmesi gerektiğini belirterek, "2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi gereğince" reddine karar vermiştir.

Düzenleyici işlem dava edilirken sebepler tek tek ve menfaat ilgisiyle yazılır

Bireysel işlemle birlikte dava edilen düzenlemeler bakımından Daire, "iptali istenilen hükümler yönünden tek tek hukuka aykırılık sebeplerinin belirtilmesi ve menfaatin ne şekilde etkilendiği açıklanmalıdır" diyerek dilekçeyi üçüncü maddeye uygun bulmadı ve reddetti.

İki çocuk adına velayeten açılan davada menfaat iştiraki yoktur

"İki ayrı çocuk adına velayeten verilen vekaletnameye istinaden açılan bu davada, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinin aradığı anlamda davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunmadığından her iki şahıs için ayrı ayrı dava açılması gerektiği anlaşılmaktadır."

Muğlak ve tarihi belirsiz istemler tek dilekçede toplanamaz

Dilekçede bir rehberin ve ona dayanan bütün işlemlerin iptali gibi "muğlak, tarih ve sayısı belli olmayan istemlere yer verildiği" görülmüş; yenilenen dilekçede aynı yanlışlık sürdüğü için dava reddedilmiştir.

Vekâletnamesiz işlem yapan vekil yargılama giderini üstlenir

Vekâletnamesiz açılan davada verilen süre içinde usulüne uygun vekâletname sunulmamış, davacı asil de yapılan işlemleri kabul ettiğine dair dilekçe vermemişti. Daire davanın açılmamış sayılmasına karar vermiş; "yargılama giderlerinin 6100 sayılı Kanun'un 77. maddesinin 2. fıkrası uyarınca vekaletnamesiz işlem yapan vekil tarafından karşılanması gerekmektedir" sonucuna varmıştır.

Dilekçeyi ancak davacının kendisi ya da vekâletnameli avukatı verebilir

Daire, “usulüne uygun hazırlanan imzalı dava dilekçelerinin bizzat davacı veya usulüne uygun olarak düzenlenen bir vekaletname ile tayin edilmiş vekil (avukat) tarafından” maddede sayılan yerlere verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Aynı gerekçe dört kararda.

Dilekçede işlemin tarihi ve sayısı tereddüde yer bırakmayacak şekilde yazılır

Daire, “dava dilekçelerinde, davanın konusunun açık, belirli, somut ve kesin olarak belirtilmesi, iptali istenen işlem veya işlemlerin tarihi, sayısı ile varsa yazılı bildirim veya öğrenme tarihinin gösterilerek tereddüde yer vermeyecek şekilde yazılması” gerektiğini belirtmiştir.

Dilekçe ret usulü davacının talebini sınırlandıramaz

Yenilenen dilekçede aynı yanlışlıkların yapıldığı gerekçesiyle reddedilen davanın temyiz incelemesinde Kurul, "davacının talebinin dilekçe ret usulü ile sınırlanmasının 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrasında hüküm altına alınan amaç ile uyumlu olmayacağı gibi hakkaniyete de uygun düşmeyeceği" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar vermiştir.

Düzenlemenin yeniden yazılması istenemez

Bir düzenlemenin “yeniden düzenlenerek muğlaklığın giderilmesi” biçimindeki talep, ne dava türlerine ne de yargı yetkisinin sınırına girer.

Aynı gerekçe on bir kararda.

Dava açma iradesi usulüne uygun biçimde ortaya konulmalıdır

Birden çok kişi adına açıldığı anlaşılan davada Daire, mirasçıların ve eşin dava açma iradesinin usulüne uygun vekâletnameyle ortaya konulması gerektiğini belirterek, davanın "belirtilen eksiklikler giderilmek suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle açılması gerekmektedir" gerekçesiyle dilekçenin reddine karar vermiştir.

Yenilenen dilekçede iptali istenen işlem açıkça ortaya konulmalıdır

“2577 sayılı Kanunun 3. ve 5. maddelerine uygun olarak düzenlenmediği anlaşılan dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmektedir.” Daire, yenilemede nelere dikkat edileceğini de göstermiştir.

Dilekçe kendi içinde tutarlı olmalıdır

Yönetmeliğin tamamının iptali isteniyorsa aykırılık sebeplerinin tamamı yönünden gösterilmesi gerekir; aksi hâlde “dava dilekçesinin kendi içerisinde tutarlılık göstermediği” sonucuna varılır.

Yönetmeliğin hangi kısmının iptalinin istendiği ayrı ayrı gösterilmelidir

Daire, iptali istenen kısımların “açık, net ve tereddüte mahal vermeyecek bir şekilde belirtilmesi” gerektiğini, mülga düzenlemelere yönelik isteme yer verilemeyeceğini belirtmiştir.

Her davacı menfaatinin nasıl etkilendiğini kendi dilekçesinde açıklar

İşlemin mevzuata neden aykırı olduğunun ve menfaati ne şekilde etkilediğinin açıklanması suretiyle “her bir davacı için ayrı ayrı olmak üzere düzenlenecek dava dilekçeleri ile” dava açılması gerekmiştir.

Dilekçeyi davacının yakını veremez

Dilekçenin "bizzat davacı tarafından veya usulüne uygun düzenlenmiş bir vekaletnameye dayanarak tayin edeceği vekili (avukat) tarafından verilmesi gerekirken, davacıyı temsil yetkisi bulunmayan kardeşi ...tarafından verildiği anlaşılmış olup, bu haliyle dava dilekçesinin kabulüne olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır."

Tebliğ ile uygulama işlemi arasındaki bağlantı dilekçede gösterilmelidir

Daire, iptali istenen madde ve bentlerin belirtilmesini, işlemlerin tarih ve sayılarının yazılmasını, ayrıca “tebliğ ile uygulama işlemleri arasındaki bağlantı ortaya konulmak” suretiyle dilekçenin yenilenmesini istemiştir.

Talep açık, belirli ve somut olmalıdır

"Mahkemeler tarafından, iptali istenen idarî işlemle sınırlı inceleme yapılacağı açık olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerekmektedir." Adlî yargıya ait istemler de aynı dilekçeye konulamaz.

Üçüncü ve beşinci maddeye aykırılık birlikte değerlendirilir

Dilekçe hem 3. hem 5. maddeye uygun bulunmamış, 15/1-d uyarınca otuz gün içinde eksiklikler tamamlanmak üzere reddedilmiştir.