Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem
(Değişik: 18/6/2014-6545/23 md.)
1. Temyiz incelemesi sonucunda verilen karar, dosyayla birlikte kararı veren mercie gönderilir. (Ek cümle: 20/7/2017-7035/7 md.) Ancak Danıştay ilgili dairesinin onamaya ilişkin kararları, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği de bölge idare mahkemesine gönderilir. Bu kararlar, dosyanın geldiği tarihten itibaren yedi gün içinde taraflara tebliğe çıkarılır.
2. Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.
3. Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir.
4. Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır.
5. Bölge idare mahkemesi, bozmaya uymayarak kararında ısrar ederse, ısrar kararının temyizi hâlinde, talep, konusuna göre Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulunca incelenir ve karara bağlanır. Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulması zorunludur.
Madde gerekçesi
Kanunun kabulü (6/1/1982)
Tasarıdaki karşılığı: 50'nci madde.
Tasarının 50 nci maddesi Danıştayın vereceği bozma kararlarını kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 312 (1/254) · tarama
3622 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (5/4/1990)
Danıştay kararlarına karşı temyiz yolunun açılmasına koşut değişiklik yapılmıştır.
Kanunun 19 uncu maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“Danıştay dava daireleri ile İdare ve Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu kararlarına karşı da temyiz yolu açılması sebebiyle Kanunun 50 nci maddesinde buna ilişkin değişiklik yapılmaktadır.”
TBMM S. Sayısı 120 (1/415) — Hükümet tasarısı ve Adalet Komisyonu raporu · tarama · TBMM Tutanak Dergisi, Dönem 18, Cilt 43, 99 uncu Birleşim, 5 Nisan 1990 · tarama · Tasarı 1/415, Bakanlar Kurulu 27/2/1988; Adalet Komisyonu raporu ve 120’ye 1 inci Ek. Kanun 5/4/1990 tarihinde kabul edilmiştir. Bu değişiklik yürürlükte değildir: hüküm daha sonra 18/6/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanunla yeniden yazılmıştır. Bu sebeple kanun metnindeki dipnotlarda artık görünmez.
6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (18/6/2014)
Bozma üzerine yapılacak işlemler yeniden düzenlenmiş; bölge idare mahkemesine ısrar hakkı tanınmıştır.
Tasarının 15 inci, kanunlaşan metnin 23 üncü maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“Maddeyle, temyizen verilen karar üzerine ilk derece mahkemesi sıfatıyla karar veren Danıştay dairesi ve bölge idare mahkemesince yapılacak işlemler düzenlenmektedir. Buna göre bozulan dosya öncelikle incelenecek ve yeniden karara bağlanacaktır. Bölge idare mahkemesinin bozma kararına karşı ısrar etme hakkı olduğu düzenlenmektedir. Bozma kararına uyularak verilecek kararın temyizi halinde temyiz mercii bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak temyiz incelemesi yapacaktır.”
TBMM S. Sayısı 592 (Dönem 24, Yasama Yılı 4) — Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu · tarama · Kanun 18/6/2014 tarihinde kabul edilmiştir. İstinafa ilişkin hükümler, bölge idare mahkemelerinin Resmî Gazetede ilan edilen göreve başlama tarihinden (20/7/2016) itibaren uygulanmaya başlamıştır.
Madde şerhi
Bu madde için şerh henüz yazılmadı.
Kararlar
50/2 Bozma üzerine yapılacak işlem#
Bozmaya uyulduğu yazılsa da istenen araştırma yapılmamışsa karar bozulur
Bozma kararında belirli belgelerin istenmesi ve araştırma yapılması gerektiği belirtilmişti. Daire, temyize konu kararda “bozma kararına uyulduğu belirtilmesine karşın” istenen belgelerin istenmediğini ve araştırmanın yapılmadığını saptayarak, “bozma kararında belirtilen hususlar karşılanmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır” sonucuna varmıştır.
50/4 Bozmaya uygunlukla sınırlı inceleme#
Uyulan bozmadan sonraki temyiz incelemesi bozmaya uygunlukla sınırlıdır
Mahkeme Daire bozmasına uymuş, sonraki temyizde karar yeniden bozulmuştu. Kurul, incelemenin “bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır” kuralının 6545 sayılı Kanun'la kanun hükmü hâline getirildiğini belirtmiş; kanunda geçmişe etkili değişiklik, içtihadı birleştirme kararı ya da iptal kararı gibi istisnalar bulunmadıkça incelemenin bu sınır içinde kalacağını ortaya koymuştur.
Benzer yöndeki kararlar
Kurul bozmasına uyulan kararda da aynı sınır işler
Kurul, kendi bozma kararına uyularak verilen kararlara ilişkin temyiz incelemesinin “bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılması gerekmektedir” diyerek, temyize konu kararı bozma esaslarına uygun bulmuştur.
İnceleme bozma nedenleriyle sınırlı tutulur
Daire, dosyadaki belgeler ile temyiz dilekçelerindeki iddiaların “50. maddesinin 4. fıkrası uyarınca bozma nedenlerine uygunlukla sınırlı olarak” incelendiğini belirterek karar vermiştir.
50/5 Israr ve kurul kararlarının bağlayıcılığı#
Israr hariç 50. madde hükümleri Danıştay kararlarına kıyasen uygulanır
Daire, 50. maddenin beşinci fıkrasındaki ısrar ve kurul kararlarına uyma zorunluluğu kuralı ile 49. maddenin dördüncü fıkrasındaki “Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50 nci madde hükümleri kıyasen uygulanır” kuralını birlikte anarak, Danıştay dava dairelerinin ilk derece sıfatıyla verdiği kararlar bakımından ısrar yolunun bulunmadığını ortaya koymuştur.
Danıştay dairesine ilk derece kararında ısrar imkânı tanınmamıştır
Daire, ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın Kurulca bozulması üzerine yeniden karar vermişti. Kararda, “Danıştay dava dairelerince ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarınca bozulması halinde Danıştay dava dairelerine ısrar imkanı tanınmadığından” bozma kararına uyulması gerektiği belirtilmiştir.
Maddenin geneline ilişkin
Bölge idare mahkemesine tanınan ısrar yetkisi Danıştay dairesine tanınmamıştır
Toplu sözleşme ikramiyesine ilişkin hükmün iptali istemiyle ilk derecede görülen davada Daire kararının bir kısmı Kurulca bozulmuştu. Daire, bozma kararına uyarak gerekçesinde şu hususa yer vermiştir: "Danıştay'da ilk derece mahkemesi olarak bakılan davalarda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen bozma kararlarına karşı, Danıştay dava dairelerine eski kararlarında ısrar edebilme yetkisinin tanınmaması ve söz konusu bozma kararlarına uyulmasının zorunlu olması".
Danıştay dairesi kendi kararında ısrar edemez
Meslekten çıkarma kararlarının iptali istemiyle ilk derecede görülen davada Dairenin kararı Kurulca bozulmuştu. Daire, "ilgili Danıştay Dairelerinin ısrar hakkı bulunmadığından, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun yukarıda belirtilen bozma kararına Dairemizce uyulması yasal zorunluluktur" gerekçesiyle bozma kararına uyulmasına ve davanın reddine karar vermiştir.
Bozma üzerine istinaf incelemesini yine bölge idare mahkemesi yapar
Esas hakkındaki bölge idare mahkemesi kararının bozulmasından sonra dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi üzerine Daire, istinaf başvurusunun kabulü hâlinde kural olarak işin esası hakkında yeniden karar verileceğini, dosyanın gönderilmesinin istisnaî hâllere bağlı olduğunu belirterek, "bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesinin, bozma kararının gerekçeleri doğrultusunda istinaf incelemesi yaparak yeniden bir karar vermesi gerekmekte" olduğuna karar vermiştir.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Değişim | Yürürlük | Ne oldu |
|---|---|---|---|
| 6/1/1982 | 2577 sayılı Kanun | 20/1/1982 | Maddenin ilk hâli |
| 18/6/2014 | 6545 sayılı Kanun | 28/6/2014 | Değişik. Bozma üzerine yapılacak işlemler yeniden düzenlenmiş; bölge idare mahkemesine ısrar hakkı tanınmıştır. |
| 20/7/2017 | 7035 sayılı Kanun | 5/8/2017 | Ek. 20/7/2017 tarihli ve 7035 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “karar” ibaresi “kararlar” şeklinde değiştirilmiştir. |
Tarih sütunu kanunlarda kabul, Anayasa Mahkemesi kararlarında karar tarihidir; yürürlük ise hükmün uygulanmaya başladığı tarihtir. Kanun metnindeki değişiklik şerhleri ile mevzuat.gov.tr metninin sayfa altı dipnotlarından ve yürürlük tarihleri tablosundan derlenmiştir.
- Kanun Numarası
- 2577
- Kabul Tarihi
- 6/1/1982
- Resmî Gazete
- 20/1/1982 · Sayı 17580
- Düstur
- Tertip 5 · Cilt 21 · Sayfa 147
İYUK.com.tr, "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem — İYUK m. 50", erişim tarihi: 10.10.2026.