Temyiz dilekçesi
(Değişik: 5/4/1990-3622/17 md.)
1. Temyiz istemleri Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış dilekçeler ile yapılır.
2. Temyiz dilekçelerinin 3 üncü madde esaslarına göre düzenlenmesi gereklidir, düzenlenmemiş ise eksikliklerin onbeş gün içinde tamamlatılması hususu, kararı veren Danıştay veya bölge idare mahkemesince ilgiliye tebliğ olunur. Bu sürede eksiklikler tamamlanmazsa temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına Danıştay veya bölge idare mahkemesince karar verilir.
3. Temyiz dilekçeleri, ilgisine göre kararı veren bölge idare mahkemesine, Danıştaya veya 4 üncü maddede belirtilen mercilere verilir ve kararı veren bölge idare mahkemesi veya Danıştayca karşı tarafa tebliğ edilir. Karşı taraf tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde cevap verebilir. Cevap veren, kararı süresinde temyiz etmemiş olsa bile düzenleyeceği dilekçesinde, temyiz isteminde bulunabilir. Bu takdirde bu dilekçeler temyiz dilekçesi yerine geçer.
4. (Değişik:10/6/1994-4001/21 md.) Kararı veren Danıştay veya bölge idare mahkemesi, cevap dilekçesi verildikten veya cevap süresi geçtikten sonra dosyayı dizi listesine bağlı olarak, Danıştaya veya Kurula gönderir.
5. Yürütmenin durdurulması isteği bulunan temyiz dilekçeleri, karşı tarafa tebliğ edilmeden dosya ile birlikte, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmek üzere kararı veren bölge idare mahkemesince Danıştay Başkanlığına, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda, görevli dairece konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna gönderilir. Danıştayda görevli daire veya kurul tarafından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verildikten sonra tebligat bu daire veya kurulca yapılarak dosya tekemmül ettirilir.
6. Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması halinde kararı veren; merci tarafından verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, ilgili merci, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir. Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir. İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.
7. (Ek: 10/6/1994-4001/21md.; Değişik: 18/6/2014-6545/21 md.) Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3 üncü madde esaslarına göre düzenlenmediği, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6 ncı fıkralarda sözü edilen kararlar, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verilir.
Madde gerekçesi
Kanunun kabulü (6/1/1982)
Tasarıdaki karşılığı: 48'inci madde.
Tasarının 48 inci maddesinin 2 nci fıkrasında 2 nci maddeye yapılan atıf 3 üncü madde olarak değiştirilmiş, 3 üncü fıkra Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa uygun şekilde düzenlenmiştir.
Adalet Komisyonunun tasarı metninde yaptığı değişiklikler:
Karşı tarafın cevap süresi
Tasarı“Karşı taraf tebliğden itibaren on beş gün içerisinde cevap verebilir. Cevap verenin temyiz hakkı bulunmasa bile düzenleyeceği cevap dilekçesinde temyiz isteminde bulunabilir.”
Komisyon“Karşı taraf tebliğden itibaren otuz gün içerisinde cevap verebilir. Cevap veren, kararı süresinde temyiz etmemiş olsa bile; düzenleyeceği dilekçesinde temyiz isteminde bulunabilir.”
Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 312 (1/254) · tarama
Tasarı ve Komisyon metinleri S. Sayısı 312'nin taranmış nüshasından aktarılmıştır; taramanın satır sonlarında düşürdüğü harfler tamamlanmış, dönemin yazımı korunmuştur.
3622 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (5/4/1990)
Temyiz dilekçesine ilişkin madde yeniden düzenlenerek Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunuyla koşutluk sağlanmıştır.
Kanunun 17 nci maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“Kanunun temyiz dilekçelerini düzenleyen 48 inci maddesi değiştirilmekte ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun bu konu ile ilgili hükümleriyle paralellik sağlanmakta, maddeye açıklık getirilmekte ve Danıştay dava dairesi ve İdarî ve Vergi Daireleri Genel Kurulu kararlarına karşı da temyiz yolu açılmış bulunduğundan buna ilişkin ilaveler maddeye eklenmektedir.”
TBMM S. Sayısı 120 (1/415) — Hükümet tasarısı ve Adalet Komisyonu raporu · tarama · TBMM Tutanak Dergisi, Dönem 18, Cilt 43, 99 uncu Birleşim, 5 Nisan 1990 · tarama · Tasarı 1/415, Bakanlar Kurulu 27/2/1988; Adalet Komisyonu raporu ve 120’ye 1 inci Ek. Kanun 5/4/1990 tarihinde kabul edilmiştir.
4001 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (10/6/1994)
Dördüncü fıkra yeniden yazılmış, maddeye yedinci fıkra eklenmiştir.
Tasarının 20 nci, kanunlaşan metnin 21 inci maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“Maddenin 4 üncü fıkrası redaksiyona tabi tutulmuş ve maddeye eklenen 7 nci fıkrada; temyiz dilekçesi verilirken harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin Kanunun 3 üncü maddesi esaslarına göre düzenlenmediği ve temyiz isteminin kanuni süre geçirildikten sonra yapıldığı hususlarının dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesince saptanması hallerinde de, maddenin 2 ve 6 ncı fıkralarında sözü edilen kararların Danıştay daire ve kurulunca verilmesine açıklık getirilerek, uygulamadaki farklılık giderilmekte ve farklı uygulamalardan kaynaklanan gecikmelerin önlenmesi amaçlanmaktadır.”
TBMM Tutanak Dergisi, Dönem 19, Cilt 62, 115 inci Birleşim, 10 Haziran 1994 (S. Sayısı 409 ve 409'a 1 inci Ek tutanağa eklidir) · tarama · Hükümet tasarısı 1/637, kanun teklifi 2/908; Adalet Komisyonu raporu 22/12/1993, ek raporu 24/2/1994. Kanun 10/6/1994 tarihinde kabul edilmiştir.
6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (18/6/2014)
Temyiz dilekçesine ilişkin hükümler, temyizin artık bölge idare mahkemesi kararlarına karşı işletileceği dikkate alınarak uyarlanmıştır.
Tasarının 13 üncü, kanunlaşan metnin 21 inci maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“Maddeyle, ilk derece mahkemesi kararları yerine bölge idare mahkemesi kararları aleyhine temyiz yoluna başvurulması söz konusu olacağından mevcut kanunda yer alan temyiz dilekçesine ilişkin hükümlerde uyarlama yapılmaktadır.”
TBMM S. Sayısı 592 (Dönem 24, Yasama Yılı 4) — Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu · tarama · Kanun 18/6/2014 tarihinde kabul edilmiştir. İstinafa ilişkin hükümler, bölge idare mahkemelerinin Resmî Gazetede ilan edilen göreve başlama tarihinden (20/7/2016) itibaren uygulanmaya başlamıştır.
Madde şerhi
Bu madde için şerh henüz yazılmadı.
Kararlar
48/2 Dilekçenin şekli ve eksikliğin tamamlanması#
Vekâletname sunulmazsa temyiz isteminde bulunulmamış sayılır
Vekil sıfatıyla işlem yapan avukattan ara kararla vekâletname istenmiş, verilen sürede sunulmamıştı. Daire, "anılan davacılar adına düzenlenmiş vekâletnamenin aslı veya onaylanmış örneğinin dosyaya sunulmadığı gibi, anılan davacılar tarafından da yapılan işlemlerin kabul edildiğinin bir dilekçeyle bildirilmediği anlaşılmıştır" tespitiyle, o davacılar yönünden temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına karar vermiştir.
Dilekçe usule uygunsa bulunulmamış sayılma kararı verilemez
İdare Mahkemesi, yenileme dilekçesini usule aykırı bularak istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına karar vermişti. Daire, "yenileme dilekçesinin 2577 sayılı Kanunda öngörülen usule uygun olduğu görüldüğünden" dilekçenin esası incelenmek üzere gönderilmesi gerektiği sonucuna varmış ve istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararı bozmuştur.
Benzer yöndeki kararlar
Eksiklik ara kararla bildirilir, giderilmezse istem düşer
Vekâletname süresinin sona erdiği görülmesi üzerine Daire, yeni vekâletnamenin veya davaya bizzat devam edileceğine ilişkin dilekçenin sunulmasını ara kararla istemiş; eksiklik süresinde giderilmediğinden temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına karar vermiştir.
Vekâletname süresi dolan vekilin dilekçesi kabul edilemez
Vekâletname süresi dolduktan sonra temyiz dilekçesi sunulmuş, ara karara rağmen yeni vekâletname verilmemişti. Daire, süresi dolan vekil tarafından sunulan dilekçenin kabulünün mümkün olmadığı sonucuna varmış ve temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına karar vermiştir.
48/3 Dilekçenin verileceği merci, tebliği ve cevap#
Karşı temyiz kapsamında olmayan istem süresinde sayılmaz
Davalı idare, kendisine tebliğ edilen davacı temyiz dilekçesine cevap verirken aynı dilekçeyle Daire kararını da temyiz etmişti. Kurul, "söz konusu dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen karşı temyiz başvurusu kapsamında bulunmadığı anlaşıldığından, süresinde olmayan temyiz isteminin incelenme olanağı bulunmamaktadır" sonucuna varmıştır.
Doğrudan Danıştaya gönderilen temyiz dilekçesi kararı veren merciye iade edilir
Bölge idare mahkemesi kararı, doğrudan Danıştay Başkanlığına hitaben yazılan dilekçeyle temyiz edilmiş ve dilekçe sehven yeni bir dava gibi kaydedilmişti. Daire, dilekçenin kararı veren daireye sunulması gerektiğini belirterek sehven açılan dosyanın esas kaydının kapatılmasına ve dilekçenin ait olduğu dosyaya konulmak üzere gönderilmesine karar vermiştir.
Benzer yöndeki kararlar
Katılma yoluyla karar düzeltme istemi kanunda öngörülmemiştir
Davacı, kendi süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurmayıp, davalının dilekçesinin tebliği üzerine cevapla birlikte karar düzeltme isteminde bulunmuştu. Daire, "yasal dayanağı bulunmayan bir şekilde katılma yoluyla karar düzeltme isteminde bulunduğu anlaşıldığından" istemin incelenmeksizin reddine karar vermiştir.
48/5 Yürütmenin durdurulması istemli temyiz dilekçesi#
Yürütmenin durdurulması istemi yoksa dilekçe tebliğ edilmeden gönderilemez
Temyiz dilekçesinde yürütmenin durdurulması istemi bulunmadığı halde mahkeme, dilekçeyi karşı tarafa tebliğ etmeden dosyayı Danıştaya göndermişti. Daire, tebliğ edilmeden gönderme yolunun yalnız yürütmenin durdurulması istemli dilekçelere tanındığını belirterek dosya esas kaydının kapatılmasına ve tekemmül ettirilmek üzere dosyanın geri gönderilmesine karar vermiştir.
Benzer yöndeki kararlar
Dilekçe temyiz edene değil karşı tarafa tebliğ edilir
Davacının temyiz dilekçesi, davalı idareye tebliğ edilmesi gerekirken yine davacıya tebliğ edilerek dosya Danıştaya gönderilmişti. Daire, dosya esas kaydının kapatılmasına ve dilekçe davalı idareye tebliğ edilip tekemmülü sağlandıktan sonra gönderilmek üzere dosyanın iadesine karar vermiştir.
48/7 Kesin karar ve süresinde olmayan temyiz#
Otuz günlük süre geçtikten sonra yapılan temyiz reddedilir
Daire, kararın tebliğinden itibaren otuz günlük temyiz süresi geçirildikten sonra verilen dilekçeyle temyiz isteminde bulunulduğunu saptamış; 48. maddenin yedinci fıkrası uyarınca temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar vermiştir.
Benzer yöndeki kararlar
Süre aşımı her temyiz eden bakımından ayrı değerlendirilir
Aynı karara karşı davalı idare, müdahiller ve aile birlikleri temyiz başvurusunda bulunmuştu. Daire, bir kısım temyiz istemini süre aşımı nedeniyle reddetmiş, süresinde başvuran müdahillerin istemlerini kabul ederek kararı bozmuştur.
48/7 Parasal sınırın hangi tarihe göre belirleneceği#
Ölçü artık davanın açıldığı tarihteki parasal sınırdır
Yirmi bir bin sekiz yüz yirmi iki liralık idari para cezasına karşı açılan davada Bölge İdare Mahkemesi, İdare Mahkemesi kararını kesin sayarak istinaf istemini incelenmeksizin reddetmişti. Daire, "Usul hukuku alanında geçerli olan temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir" diyerek 7550 sayılı Kanun'la getirilen ölçüyü uygulamış; davanın açıldığı 2023 yılı sınırının yirmi bin lira olduğunu saptayarak istinaf incelemesinin esas yönünden yapılması gerektiği sonucuna varmış ve kararı bozmuştur.
Değişiklikten önce ölçü kararın verildiği tarihti
Maden Kanunu'na muhalefet nedeniyle verilen idari para cezasına karşı açılan davada Daire, ceza miktarının Bölge İdare Mahkemesince karar verildiği tarihte geçerli olan temyiz parasal sınırının altında kaldığını saptayarak temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar vermiştir. Karar, ölçüyü karar tarihine bağlayan Ek 1. maddenin ikinci fıkrasının 7550 sayılı Kanun'la değiştirilmesinden önce verilmiştir.
Süre aşımından önce kararın temyize tabi olup olmadığı incelenir
Bölge idare mahkemesi, otuz günlük sürenin çok sonra başvurulduğu gerekçesiyle temyiz isteminin reddine karar vermişti. Daire, "söz konusu uyuşmazlığın öncelikle olarak temyize tabilik bakımından değerlendirilmek suretiyle" incelenmesi gerektiğini belirtmiş; elli bir bin liralık tazminat isteminin temyiz parasal sınırının altında kaldığını ve 46. maddede sayılan davalar arasında yer almadığını saptayarak kararın kesin olduğu sonucuna varmıştır.
Vergi davasında da dava açılış tarihi esas alınır
Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu incelenmeksizin reddedilmişti. Daire, "dava açılış tarihi olan 2024 yılı itibarıyla istinaf parasal sınırı olan 31.000-TL'nin üzerinde olan (39.122,30-TL) Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf yolunun açık olduğu anlaşıldığından" kararın istinaf başvurusunun esası incelenmek üzere bozulması gerektiği sonucuna varmıştır.
Benzer yöndeki kararlar
Islahla artırılan tazminatta da dava tarihindeki sınır ölçüdür
Çocuğunun ölümü nedeniyle açılan ve miktar artırım dilekçesiyle iki yüz otuz altı bin liraya çıkan tam yargı davasında Daire, "davanın, açıldığı 2018 yılındaki temyiz parasal sınırının üzerindeki bir miktara ilişkin olduğu" saptamasıyla kararın temyize tabi olduğu sonucuna varmıştır.
Trafikten men ve para cezasında istinaf yolu açıktır
Aracın trafikten men edilmesi ile idari para cezasına karşı açılan davada Daire, istinaf istemlerinin incelenmeksizin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varmış ve kararı bozmuştur.
Aynı ölçü sigorta bildirge cezasında da uygulanmıştır
İş yeri bildirgesinin süresinde Kuruma verilmediğinden bahisle uygulanan idari para cezasına karşı açılan davada Daire, İdare Mahkemesi kararını kesin sayıp istinaf istemini incelenmeksizin reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararını bozmuştur.
Maddenin geneline ilişkin
Kesin karar hakkındaki temyiz istemini ret kararı Danıştayca kesin verilir
Kesin bir karar hakkında yapılan temyiz başvurusunda Daire, 48. maddenin altıncı fıkrası uyarınca “temyizin kesin bir karar hakkında olması halinde kararı veren merciin temyiz isteminin reddine karar vereceği; aynı maddenin 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hallerde altıncı fıkrada sözü edilen kararın Danıştayın ilgili dairesince kesin olarak verileceği” kuralını uygulamıştır. Aynı gerekçe yetmiş dört kararda tekrarlanmaktadır.
Onanarak kesinleşen kısım yeniden temyiz edilemez
Aracın altmış gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemi, Dairenin kısmen onama kısmen bozma kararıyla onanarak kesinleşmiş; davalı idare bu kısma yönelik temyiz başvurusunda bulunmuştu. Daire, "kesinleşen kısma yönelik temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır" gerekçesiyle temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar vermiştir.
Benzer yöndeki kararlar
Posta ücreti yatırılmazsa karar temyiz edilmemiş sayılır
Posta ücreti süresinde yatırılmayan temyiz istemi incelenmemiş, karar temyiz edilmemiş sayılmıştır.
Temyizde posta ücreti yatırılmazsa temyiz edilmemiş sayılır
Kurul, posta ücreti süresinde yatırılmadığından “48/6. maddesi uyarınca davacının temyiz isteminin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır” demiştir.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Değişim | Yürürlük | Ne oldu |
|---|---|---|---|
| 6/1/1982 | 2577 sayılı Kanun | 20/1/1982 | Maddenin ilk hâli |
| 5/4/1990 | 3622 sayılı Kanun | 10/4/1990 | Değişik. Temyiz dilekçesine ilişkin madde yeniden düzenlenerek Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunuyla koşutluk sağlanmıştır. |
| 10/6/1994 | 4001 sayılı Kanun | 18/6/1994 | Değişik · Ek. Dördüncü fıkra yeniden yazılmış, maddeye yedinci fıkra eklenmiştir. |
| 18/6/2014 | 6545 sayılı Kanun | 28/6/2014 | Temyiz dilekçesine ilişkin hükümler, temyizin artık bölge idare mahkemesi kararlarına karşı işletileceği dikkate alınarak uyarlanmıştır. 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “mahkemece” ibareleri “bölge idare mahkemesince” şeklinde değiştirilmiştir. 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “mahkemeye” ibaresi “bölge idare mahkemesine”, “mahkeme” ibaresi “bölge idare mahkemesi” şeklinde değiştirilmiştir. 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “mahkeme” ibaresi “bölge idare mahkemesi” şeklinde değiştirilmiştir. 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “mahkemece” ibaresi “bölge idare mahkemesince” şeklinde değiştirilmiştir. 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “mahkeme veya Danıştay daire başkanı” ibaresi “merci” ve “onbeş” ibaresi “yedi” şeklinde; ikinci cümlesinde yer alan “mahkeme, ilk derece mahkemesi olarak davaya bakan Danıştay dairesi” ibaresi “ilgili merci” şeklinde; üçüncü cümlesinde yer alan “mahkeme, ilk derece mahkemesi olarak davaya bakan Danıştay dairesi” ibaresi “merci” şeklinde; dördüncü cümlesinde yer alan “Mahkemenin veya Danıştay dairesinin” ibaresi “İlgili merciin” şeklinde değiştirilmiş aynı fıkranın üçüncü cümlesinde yer alan “yapılması” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya kesin bir karar hakkında olması” ibaresi eklenmiştir. |
| 20/7/2022 | Anayasa Mahkemesi · E. 2022/48, K. 2022/93 | 17/8/2022 | İptal. Anayasa Mahkemesinin 20/7/2022 tarihli ve E.: 2022/48, K.: 2022/93 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “ve 6 ncı” ibaresi, “istinafın kanuni süre geçtikten sonra yapılması hâli” yönünden iptal edilmiştir. |
Tarih sütunu kanunlarda kabul, Anayasa Mahkemesi kararlarında karar tarihidir; yürürlük ise hükmün uygulanmaya başladığı tarihtir. Kanun metnindeki değişiklik şerhleri ile mevzuat.gov.tr metninin sayfa altı dipnotlarından ve yürürlük tarihleri tablosundan derlenmiştir.
Metinde atıf yapılan maddeler
- Kanun Numarası
- 2577
- Kabul Tarihi
- 6/1/1982
- Resmî Gazete
- 20/1/1982 · Sayı 17580
- Düstur
- Tertip 5 · Cilt 21 · Sayfa 147
İYUK.com.tr, "Temyiz dilekçesi — İYUK m. 48", erişim tarihi: 10.10.2026.