Temyiz veya istinaf istemlerinde yürütmenin durdurulması
1. (Değişik: 5/4/1990-3622/21 md.) Temyiz veya istinaf yoluna başvurulmuş olması, hakim, mahkeme veya Danıştay kararlarının yürütülmesini durdurmaz. Ancak, bu kararların teminat karşılığında yürütülmesinin durdurulmasına temyiz istemini incelemeye yetkili Danıştay dava dairesi, kurulu veya istinaf başvurusunu incelemeye yetkili bölge idare mahkemesince karar verilebilir. (Ek Cümle: 10/6/1994-4001/22 md.) Davanın reddine ilişkin kararlara karşı temyiz ya da istinaf yoluna başvurulması halinde, dava konusu işlem hakkında yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi 27 nci maddede öngörülen koşulun varlığına bağlıdır.
2. İptal davalarında teminat istenmeyebilir.
3. İdareden ve adli yardımdan yararlananlardan teminat alınmaz.
4. (Ek: 20/7/2017-7035/8 md.) Temyiz ve istinaf incelemesi sırasında yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlar kesindir.
5. Kararın bozulması, kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurur.
Madde gerekçesi
Kanunun kabulü (6/1/1982)
Tasarıdaki karşılığı: 52'nci madde.
Tasarının 52 nci maddesine teminat alınması ve mahkeme kararının Danıştayca bozulması halinde yürütmenin kendiliğinden duracağına dair yeni ilaveler yapılmıştır.
Adalet Komisyonunun tasarı metninde yaptığı değişiklikler:
Yürütmenin durdurulması ve teminat
Tasarı“Temyiz veya itiraz yoluna başvurulmuş olması mahkeme kararlarının yürütülmesini durdurmaz. Ancak, gerekli hallerde mahkeme kararının yürütülmesinin durdurulmasına karar verilebilir.”
Komisyon“Temyiz veya itiraz yoluna başvurulmuş olması mahkeme kararlarının yürütülmesini durdurmaz. Ancak, temyiz veya itirazı incelemeye yetkili yargı mercii, teminat karşılığında kararının yürütülmesinin durdurulmasına karar verilebilir. İdareden ve adli yardımdan yararlananlardan teminat alınmaz. Danıştay'ca kararın bozulması, kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurur.”
Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 312 (1/254) · tarama
Tasarı ve Komisyon metinleri S. Sayısı 312'nin taranmış nüshasından aktarılmıştır; taramanın satır sonlarında düşürdüğü harfler tamamlanmış, dönemin yazımı korunmuştur.
3622 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (5/4/1990)
Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda temyiz yolunun açılması nedeniyle birinci fıkraya açıklık getirilmiştir.
Kanunun 21 inci maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda temyiz yolunun açılması sebebiyle 52 nci maddenin 1 inci fıkrasına bu bakımdan açıklık getirilmektedir.”
TBMM S. Sayısı 120 (1/415) — Hükümet tasarısı ve Adalet Komisyonu raporu · tarama · TBMM Tutanak Dergisi, Dönem 18, Cilt 43, 99 uncu Birleşim, 5 Nisan 1990 · tarama · Tasarı 1/415, Bakanlar Kurulu 27/2/1988; Adalet Komisyonu raporu ve 120’ye 1 inci Ek. Kanun 5/4/1990 tarihinde kabul edilmiştir.
4001 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (10/6/1994)
Ret kararlarının temyizinde yürütmenin durdurulması, 27 nci maddedeki koşulun varlığına bağlanmıştır.
Tasarının 21 inci, kanunlaşan metnin 22 nci maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“Fıkraya eklenen cümle ile de davanın reddine ilişkin kararların temyizi hâlinde, dava konusu işlem hakkında yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi, 27 nci maddede öngörülen koşulun varlığına bağlı kılınmaktadır. Bu suretle, temyiz aşamasında dava konusu işlem hakkında yürütmenin durdurulması kararı verilip verilemeyeceğine ilişkin hukukî tartışmalara da son verilmektedir.”
TBMM Tutanak Dergisi, Dönem 19, Cilt 62, 115 inci Birleşim, 10 Haziran 1994 (S. Sayısı 409 ve 409'a 1 inci Ek tutanağa eklidir) · tarama · Hükümet tasarısı 1/637, kanun teklifi 2/908; Adalet Komisyonu raporu 22/12/1993, ek raporu 24/2/1994. Kanun 10/6/1994 tarihinde kabul edilmiştir.
Madde şerhi
Bu madde için şerh henüz yazılmadı.
Kararlar
52 Yürütmenin durdurulmasının tahsile etkisi#
Temyizde verilen yürütmenin durdurulması kararı tahsili durdurur
Daire, temyiz istemi üzerine esas hakkında karar verilinceye kadar yürütmenin durdurulması yolunda verilen kararın kamu alacağının tahsilini durduracağını, esas hakkındaki kararla tahsil işleminin durduğu yerden devam edeceğini belirtmiştir.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Değişim | Yürürlük | Ne oldu |
|---|---|---|---|
| 6/1/1982 | 2577 sayılı Kanun | 20/1/1982 | Maddenin ilk hâli |
| 5/4/1990 | 3622 sayılı Kanun | 10/4/1990 | Değişik. Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda temyiz yolunun açılması nedeniyle birinci fıkraya açıklık getirilmiştir. |
| 10/6/1994 | 4001 sayılı Kanun | 18/6/1994 | Ek. Ret kararlarının temyizinde yürütmenin durdurulması, 27 nci maddedeki koşulun varlığına bağlanmıştır. |
| 18/6/2014 | 6545 sayılı Kanun | 28/6/2014 | Değişik. 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle, bu maddenin başlığında yer alan “itiraz” ibaresi “istinaf” şeklinde; birinci fıkrasında yer alan “itiraz yoluna” ibaresi “istinaf yoluna” şeklinde; “itirazı” ibaresi “istinaf başvurusunu” şeklinde ve son cümlesinde yer alan “kararların temyizi” ibaresi “kararlara karşı temyiz ya da istinaf yoluna başvurulması” şeklinde değiştirilmiştir. |
| 20/7/2017 | 7035 sayılı Kanun | 5/8/2017 | Ek fıkra · Ek. 20/7/2017 tarihli ve 7035 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, bu maddeye üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere dördüncü fıkra eklenmiş ve mevcut dördüncü fıkra beşinci fıkra olarak teselsül ettirilmiştir. |
Tarih sütunu kanunlarda kabul, Anayasa Mahkemesi kararlarında karar tarihidir; yürürlük ise hükmün uygulanmaya başladığı tarihtir. Kanun metnindeki değişiklik şerhleri ile mevzuat.gov.tr metninin sayfa altı dipnotlarından ve yürürlük tarihleri tablosundan derlenmiştir.
Metinde atıf yapılan maddeler
- Kanun Numarası
- 2577
- Kabul Tarihi
- 6/1/1982
- Resmî Gazete
- 20/1/1982 · Sayı 17580
- Düstur
- Tertip 5 · Cilt 21 · Sayfa 147
İYUK.com.tr, "Temyiz veya istinaf istemlerinde yürütmenin durdurulması — İYUK m. 52", erişim tarihi: 10.10.2026.