Bağlantılı davalar
1. (Ek: 10/6/1994-4001/18 md.) Aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek hüküm, diğerini etkileyecek nitelikte olan davalar bağlantılı davalardır.
2. İdare mahkemesi, vergi mahkemesi veya Danıştaya veya birden fazla idare veya vergi mahkemelerine açılmış bulunan davalarda bağlantının varlığına taraflardan birinin isteği üzerine veya doğrudan doğruya mahkemece karar verilir.
3. Bağlantılı davalardan birinin Danıştayda bulunması halinde dava dosyası Danıştaya gönderilir.
4. Bağlantılı davalar, değişik bölge idare mahkemesinin yargı çevrelerindeki mahkemelerde bulunduğu takdirde dosyalar Danıştaya gönderilir.
5. Bağlantılı davalar aynı bölge idare mahkemesinin yargı çerçevesindeki mahkemelerde bulunduğu takdirde dosyalar o yer bölge idare mahkemesine gönderilir.
Madde gerekçesi
Kanunun kabulü (6/1/1982)
Tasarıdaki karşılığı: 38'inci madde.
Tasarının ilgili maddesi aynen benimsenmiştir.
“Danıştayda, idare veya vergi mahkemelerinde açılan davalar arasında bağlantının bulunması halinde bağlantının nasıl inceleneceği ve karara bağlanacağı ayrı ayrı düzenlenmiştir.”
Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 312 (1/254) · tarama
4001 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (10/6/1994)
Maddeye bağlantılı davanın tanımını yapan yeni bir birinci fıkra eklenmiştir.
Tasarının 17 nci, kanunlaşan metnin 18 inci maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“Madde ile Kanunun 38 inci maddesine 1 sayılı yeni bir fıkra eklenmekte ve mevcut fıkra sayıları buna göre değiştirilmektedir. Eklenen fıkrada “bağlantılı dava”nın tanımı yapılmak suretiyle bağlantılı davalara uygulamada açıklık getirilmek istenmektedir.”
TBMM Tutanak Dergisi, Dönem 19, Cilt 62, 115 inci Birleşim, 10 Haziran 1994 (S. Sayısı 409 ve 409'a 1 inci Ek tutanağa eklidir) · tarama · Hükümet tasarısı 1/637, kanun teklifi 2/908; Adalet Komisyonu raporu 22/12/1993, ek raporu 24/2/1994. Kanun 10/6/1994 tarihinde kabul edilmiştir.
Madde şerhi
Bu madde için şerh henüz yazılmadı.
Kararlar
38/1 Bağlantının bulunmadığı hâller#
Mahkemenin ret kararına yapılan itiraz Danıştayca incelenir
İdare Mahkemesi bağlantı istemini reddetmiş, davalı idare bu karara itiraz etmişti. Daire, "söz konusu davalar arasında 2577 sayılı Kanun'un 38. maddesinde tanımlandığı biçimde bağlantı olmadığı anlaşıldığından, bağlantı isteminin reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır" diyerek itirazı reddetmiş ve dosyayı 39. maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca Mahkemesine göndermiştir.
Bağlantı bulunmazsa dosya mahkemesine geri gönderilir
Daire, vergi mahkemesindeki dava ile kendi esasında görülmekte olan dava arasında "yasada öngörülen anlamda bir bağlılık ya da aynı maddi ve hukuki sebeplerin bulunduğundan söz edilemeyeceğinden" bağlantı istemini yerinde görmemiş; 39. maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca dosyayı Mahkemesine geri göndermiştir.
Benzer yöndeki kararlar
Farklı yargılama aşamasındaki davalar arasında bağlantı kurulmaz
Bağlantılı olduğu ileri sürülen davalardan biri henüz ilk derecede, öteki kanun yolu aşamasındaydı. Daire, "bağlantılı olduğundan bahsedilen davaların farklı yargılama aşamasında bulunduğu dikkate alındığında, 2577 sayılı Kanun'un 38. maddesinde sayılan bağlantı şartlarının gerçekleşmediği" sonucuna ulaşarak istemi reddetmiş ve dosyayı Mahkemesine iade etmiştir.
Etkileme ölçütü gerçekleşmezse istem reddedilir
Ayrı illerdeki iki idare mahkemesinde görülen davalar bakımından Daire, birinde verilecek kararın ötekini etkilemeyeceği sonucuna vararak "davalar arasında 2577 sayılı Kanun'un 38. maddesinin öngördüğü anlamda bağlantı bulunmamaktadır" demiş ve dosyayı Mahkemesine göndermiştir.
38/1 ve 38/3 Bağlantının tanımı ve dosyanın Danıştaya gönderilmesi#
Bağlantıya karar verilince davalara bakacak mahkeme gösterilir
Ayrı idare mahkemelerinde açılan iki dava arasında bağlantı istenmişti. Daire, davaların "biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olması nedeniyle 2577 sayılı Kanun'un 38. maddesinde tanımlandığı şekliyle bağlantılı davalar olduğu" sonucuna varmış; 39. maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca her iki davaya bakmak üzere bir mahkemeyi yetkili kılmıştır.
Davalardan biri Danıştayda ise her ikisi de Danıştayda görülür
İdare Mahkemesi bağlantı istemini reddetmiş, dosya itiraz üzerine Danıştaya gelmişti. Daire, iki davanın "aynı maddi sebepten doğması ve biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olması nedeniyle" bağlantılı olduğunu saptamış; bağlantılı davalardan birinin Danıştayda bulunması nedeniyle her iki davanın da Danıştayda görülmesi gerektiği sonucuna varmıştır.
38/2 Bağlantı kararının mahkemeye etkisi#
Bağlantıya karar verilmişse mahkeme esası inceleyemez
Daire bağlantının varlığına karar vermiş olmasına rağmen İdare Mahkemesi işin esasını inceleyerek hüküm kurmuştu. Daire, "idare mahkemesince, Dairemizin bu kararıyla bağlantının varlığına karar verilmiş olduğu gözönüne alınarak dosya esas kaydının kapatılması ve dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekmekte olup, işin esası incelenerek verilen kararın bozulması gerektiği" sonucuna varmıştır.
Maddenin geneline ilişkin
Mahkeme bağlantıyı kabul etmezse itiraz üzerine dosya Danıştaya gönderilir
İdare Mahkemesi, davaların aynı maddi veya hukuki sebepten doğmadığı ve biri hakkında verilecek kararın diğerlerini etkileyecek nitelikte olmadığı gerekçesiyle bağlantı bulunmadığına karar vermiş, davalı idarenin itirazı üzerine dosya Danıştaya gönderilmişti. Daire, davalar arasında 38. maddede öngörülen anlamda bağlantı bulunmadığı sonucuna varmıştır.
Bağlantı yoksa dosya mahkemesine iade edilir
Daire, “bağlantılı olduğundan bahsedilen davaların farklı yargılama aşamasında bulunduğu dikkate alındığında, 2577 sayılı Kanun'un 38. maddesinde sayılan bağlantı şartlarının gerçekleşmediği” sonucuna ulaşarak bağlantı isteminin reddine ve dosyanın İdare Mahkemesine iadesine karar vermiştir.
Değişik bölge idare mahkemesi çevrelerindeki dosyalar Danıştaya gönderilir
Daire, 38. maddenin birinci fıkrasındaki bağlantı tanımını ve dördüncü fıkrasındaki, bağlantılı davaların değişik bölge idare mahkemesi yargı çevrelerindeki mahkemelerde bulunması durumunda dosyaların Danıştaya gönderileceği kuralını birlikte uygulamıştır.
Benzer yöndeki kararlar
Aynı yönde: farklı aşamadaki davalar bağlantılı sayılmaz
Daire, aynı gerekçeyle bağlantı isteminin reddine ve dosyanın İdare Mahkemesine iadesine karar vermiştir.
İtiraz üzerine verilen karar kesindir
Daire, bağlantı iddiasına konu davalar arasında 38. maddenin birinci fıkrasının öngördüğü anlamda bağlantı bulunmadığını, birinde verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte olmadığını saptamış; 42. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca bağlantının bulunup bulunmadığı yolundaki kararların kesin olduğunu anmıştır.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Değişim | Yürürlük | Ne oldu |
|---|---|---|---|
| 6/1/1982 | 2577 sayılı Kanun | 20/1/1982 | Maddenin ilk hâli |
| 10/6/1994 | 4001 sayılı Kanun | 18/6/1994 | Ek fıkra · Ek. Maddeye bağlantılı davanın tanımını yapan yeni bir birinci fıkra eklenmiştir. 10/6/1994 tarih ve 4001 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle, bu maddeye (1) numaralı fıkra eklenmiş olup mevcut (1), (2), (3) ve (4) olan fıkra numaraları, (2), (3), (4) ve (5) olarak teselsül ettirilmiştir. |
Tarih sütunu kanunlarda kabul, Anayasa Mahkemesi kararlarında karar tarihidir; yürürlük ise hükmün uygulanmaya başladığı tarihtir. Kanun metnindeki değişiklik şerhleri ile mevzuat.gov.tr metninin sayfa altı dipnotlarından ve yürürlük tarihleri tablosundan derlenmiştir.
- Kanun Numarası
- 2577
- Kabul Tarihi
- 6/1/1982
- Resmî Gazete
- 20/1/1982 · Sayı 17580
- Düstur
- Tertip 5 · Cilt 21 · Sayfa 147
İYUK.com.tr, "Bağlantılı davalar — İYUK m. 38", erişim tarihi: 10.10.2026.