İdari davalarda genel yetki
1. Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.
2. Bu Kanunun uygulanmasında yetki kamu düzenindendir. (Mülga ikinci cümle: 10/6/1994-4001/15 md.) (…)
Madde gerekçesi
Kanunun kabulü (6/1/1982)
Tasarıdaki karşılığı: 32'nci madde.
Tasarının ilgili maddesi aynen benimsenmiştir. Genel Kurulda bölüm başlığındaki “Halinde” ibaresi “Hallerinde” olarak düzeltilmiştir.
“İdari davalarda genel yetkinin tespitinden sonra kamu görevlileri, taşınmaz ve taşınır mallara ilişkin davalar ile tam yargı davalarında ve vergi davalarında yetki ayrı ayrı düzenlenmiştir.”
6 Ocak 1982 tarihli Millî Güvenlik Konseyi Genel Kurulu görüşmesinde maddeye ilişkin önemli kesitler şunlardır:
Hava Hâkim Albay Zeki Güngör (Adalet Komisyonu Sözcüsü) — “Türkiye muhtelif bölgelere ayrılacak ve bu bölgeler içinde de çeşitli vergi ve idare mahkemeleri olacak. Yetki, bu bölge içinde; çünkü coğrafî bölge olarak dikkate alınacak ve bu, coğrafî bölge olarak yetkiyi belirten bir madde.”
Hava Hâkim Albay Zeki Güngör (Adalet Komisyonu Sözcüsü) — “Bu idarî sözleşmeler iki kamu teşekkülü tarafından yapılan sözleşmelerdir. Bunda, karşılıklı olarak çıkan ihtilaflarda, “Şu idare veya şu bölge idare mahkemesi yetkilidir” demişse, ona göre işlem yapılacak.”
Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 312 (1/254) · tarama · Millî Güvenlik Konseyi Tutanak Dergisi, 91 inci Birleşim, 6 Ocak 1982 · tarama
4001 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (10/6/1994)
İdari sözleşmelerle yetkili mahkemenin belirlenebilmesine olanak veren hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.
Tasarının 14 üncü, kanunlaşan metnin 15 inci maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“İdarî davalarda yetki kamu düzenindedir. İdarî sözleşmelerde de idarenin üstün yetkileri söz konusudur. Bu itibarla, idarî sözleşmelerle yetkili mahkemenin belirlenebilmesi, idarî yargının özelliği ve bu yargının ilkeleri ile bağdaşmadığından, 2577 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin 2 nci fıkrasının son cümlesinde, idarî sözleşmelerle, yetkili mahkemenin belirlenebilmesine olanak veren hüküm yürürlükten kaldırılmaktadır.”
TBMM Tutanak Dergisi, Dönem 19, Cilt 62, 115 inci Birleşim, 10 Haziran 1994 (S. Sayısı 409 ve 409'a 1 inci Ek tutanağa eklidir) · tarama · Hükümet tasarısı 1/637, kanun teklifi 2/908; Adalet Komisyonu raporu 22/12/1993, ek raporu 24/2/1994. Kanun 10/6/1994 tarihinde kabul edilmiştir.
Madde şerhi
Bu madde için şerh henüz yazılmadı.
Kararlar
32/1 Genel yetki kuralı#
Kamu görevlisi olmayanın ilişik kesme davasında genel kural uygulanır
İlişiğinin kesilmesine yönelik işlemin iptali istemiyle Millî Savunma Bakanlığına karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, “genel yetki kuralı uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünde işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır” sonucuna varmıştır.
Bakanlık adına tesis edilen işlemde yetki Ankara'dadır
Engelli öğretmen adayı olarak atanmak üzere yaptığı başvurunun il millî eğitim müdürlüğünce reddi üzerine açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, başvurunun bakanlıkça belirlenen kurallar doğrultusunda yapıldığını belirterek, ret işleminin "Milli Eğitim Bakanlığı merkez teşkilatı adına tesis edildiği" gerekçesiyle Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna karar vermiştir.
Yetkili yer, o ilin bağlı olduğu idare mahkemesidir
İl göç idaresi müdürlüğünce alınan sınır dışı etme kararının iptali istemiyle açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, işlemin anılan müdürlüğe ait olduğunu saptayarak, müdürlüğün bulunduğu ilin "idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu idare mahkemesi" olan mahkemenin yetkili olduğuna karar vermiştir.
Kamu iktisadi teşebbüsünün işleminde merkezinin bulunduğu yer yetkilidir
Fazla ödemelerin geri alınmasına ilişkin işleme karşı açılan davada Daire, davanın ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalardan olmadığını belirterek, “2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden PTT A.Ş.'nin bulunduğu yerdeki ... İdare Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekmektedir” sonucuna varmıştır.
Özel yetki kuralı yoksa işlemi yapan merciin yeri yetkilidir
Muvazzaf subay adayının adaylığına son verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın temyiz incelemesinde Daire, dava konusu işleme ilişkin "özel bir yetki kuralı da bulunmamaktadır" saptamasını yaptıktan sonra, yetkili idare mahkemesinin "dava konusu olan idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kuşkusuzdur" gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermiştir.
Benzer yöndeki kararlar
Geçici koruma kararının iptalinde işlemi yapan valiliğin yeri yetkilidir
Geçici koruma kararının iptaline ilişkin işleme karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, “2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, davacı hakkındaki geçici koruma kararının iptaline ilişkin dava konusu işlemi tesis eden İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın çözümünde yetkili olduğu” sonucuna varmıştır.
Yetkili yer, bakanlığın bulunduğu ilin bağlı olduğu mahkemedir
Yetki uyuşmazlığında Daire, “dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde; dava konusu işlemi tesis eden Milli Savunma Bakanlığının bulunduğu Ankara ilinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı bulunduğu Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu” sonucuna varmıştır.
Yetki asıl işlemi tesis eden idareye göre belirlenir
Personel çalışma belgesinin iptaline ilişkin işleme karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, "asıl işlemin de Manisa Valiliği tarafından tesis edildiği" saptamasından hareketle, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerdeki Manisa İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna karar vermiştir.
Genel müdürlükçe tesis edilen işlemde yetki merkezdedir
Nüfus ve vatandaşlık işlemine karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, "dava konusu işlemi tesis etmeye yetkili olan Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün bulunduğu yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu" sonucuna varmıştır.
Kamu kurumu niteliğindeki birliğin işleminde de ölçü aynıdır
İhracatçı birliği üyeliğinin iptaline ilişkin işleme karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, “iptali istenilen işlemin İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birliği tarafından tesis edildiği anlaşıldığından davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 32/1. maddesinde yer alan genel yetki kuralı uyarınca” birliğin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğuna karar vermiştir.
Kaymakamlıkça tesis edilen işlemde yetki o ildedir
Yetki uyuşmazlığında Daire, “uyuşmazlığın görüm ve çözümünde davaya konu işlemi tesis eden Çınar Kaymakamlığının bulunduğu yerdeki Diyarbakır İdare Mahkemesinin yetkili olduğu” sonucuna varmıştır.
İlçe müdürlüğünce tesis edilen işlemde de ölçü aynıdır
Nüfus işlemine karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, “uyuşmazlığın görüm ve çözümünde işlemi tesis eden Oğuzeli İlçe Nüfus Müdürlüğü’nün bulunduğu yer idare mahkemesi olan Gaziantep İdare Mahkemesi’nin yetkili olduğu” sonucuna varmıştır.
Şehit sayılma isteminde yetki işlemi yapan idarenin yerinde
Görevi başında geçirdiği trafik kazası sonucu vefat eden jandarma uzman çavuşun şehit sayılması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, "dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer mahkemesi olan Edirne İdare Mahkemesinin yetkili olduğu" sonucuna varmıştır.
İl müdürlüğünce tesis edilen işlemde yetki o ildedir
Sosyal güvenlik il müdürlüğünce tesis edilen işleme karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, "dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerdeki Edirne İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır" gerekçesiyle karar vermiştir.
Bakanlıkça tesis edilen işlemde yetki bakanlığın yerindedir
Yetki uyuşmazlığında Daire, “uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, dava konusu işlemi tesis eden İçişleri Bakanlığı'nın bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu” sonucuna varmıştır.
Başvuruyu bakanlık reddetmişse yetki bakanlığın yerindedir
Sağlık Bakanlığına yapılan başvurunun reddi üzerine açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, ret işleminin bakanlıkça tesis edildiğini saptayarak "işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu" sonucuna ulaşmıştır.
32/2 Yetkinin kamu düzeninden olması#
Yetkisiz mahkeme davayı süre yönünden reddedemez
İhaleye ilişkin işleme karşı açılan ve süre aşımı nedeniyle reddedilen davanın temyiz incelemesinde Daire, ihaleyi gerçekleştiren merciin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunu belirledikten sonra, "2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca dilekçelerin ilk inceleme hususları yönünden sırasıyla inceleneceği dikkate alındığında yetkisiz yargı yerince verilen davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar vermiştir.
Yetkisiz mahkemenin esas hakkındaki kararı bozulur, dosya ona gönderilir
Yetkisiz mahkemece esas hakkında karar verilen davanın temyizinde Daire, yetkisiz mahkemece verilen “esasa yönelik kararın bozularak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır” gerekçesine yer vermiştir.
Ülke çapında uygulanmayan yönerge Danıştay'da görülmez
Üniversitenin yatay geçiş yönergesinin bir hükmü ile başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle Danıştayda açılan davada Daire, üniversitenin birimlerinin birden çok ilde bulunmasının "dava konusu Yönerge'ye ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlem niteliği kazandırmadığı" gerekçesiyle davanın ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalardan olmadığına ve dosyanın yetkili idare mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Benzer yöndeki kararlar
Süre aşımından ret kararı da yetkisiz mahkemeden gelmişse bozulur
Yetkisiz mahkemece süre aşımı nedeniyle reddedilen davanın temyizinde Daire, yetkisiz mahkemece verilen “süre aşımı nedeniyle davanın reddine yönelik kararın bozularak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır” gerekçesine yer vermiştir.
Özel yetki kurallarıyla sınırı#
İptal davasının görüldüğü mahkeme ondan doğan tazminatı da çözer
Geçici teminatın irat kaydedilmesinden doğan uyuşmazlıkta Daire, “uyuşmazlığı çözmeye, davacı iş ortaklığının geçici teminatın irat kaydedilmesine yönelik işleme karşı açtığı iptal davasının görüldüğü Ankara İdare Mahkemelerinin yetkili olduğu” sonucuna varmıştır.
Askerî hizmetle doğrudan ilgisi olmayan sınav 20/C dışındadır
Astsubay olarak görev yapan davacının subaylığa geçiş sınavına ilişkin işleme karşı açtığı davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, Millî Savunma Bakanlığı personeli bakımından 20/C maddesinin uygulanacağını kabul etmekle birlikte, sınavın "eğitim-öğretim işinden kaynaklanması nedeniyle yürüttüğü kamu hizmeti ile doğrudan ilgisinin olmadığı" gerekçesiyle genel yetki kuralını uygulamış ve Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna oyçokluğuyla karar vermiştir.
Dava tarihinde kamu görevlisi olan için özel yetki kuralı işler
Yetki uyuşmazlığında Daire, “davacının dava açma tarihi itibarıyla kamu görevlisi olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, anılan maddede düzenlenen özel yetki kuralı uyarınca, ilgilinin görev yaptığı yerin bağlı bulunduğu Van İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır” sonucuna varmıştır.
Kamu görevlisi olmayanın davasında genel yetki kuralı işler
Sözleşmesi 2018 yılında sona eren piyade üsteğmenin, beraatı üzerine sözleşmesinin yenilenmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, şu gerekçeye yer vermiştir: "kamu görevlisi olmayan davacının yeniden sözleşme yapılması istemine ilişkin başvurusundan kaynaklanan davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava konusu işlemi tesis eden Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır".
Atama aşamasına girmeyen uyuşmazlıkta 33. madde uygulanmaz
Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca tesis edilen işleme karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, uyuşmazlığın atama aşamasına ilişkin bulunmaması nedeniyle "davanın, 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesi kapsamında değerlendirilmesi olanaklı değildir" gerekçesiyle, "işlemi tesis eden Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi"nin yetkili olduğuna oyçokluğuyla karar vermiştir.
Özel kanun yetkiyi gösteriyorsa genel kural geri çekilir
Ek tahakkuk kararına karşı yapılan itirazın reddi üzerine açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, itirazın reddi kararlarına karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulacağını öngören özel düzenlemeyi esas alarak, "itiraza konu işlem olan ek tahakkuk kararının tesis edildiği yer olan Sakarya ilindeki İdare Mahkemesinin yetkili olduğu" sonucuna varmıştır.
Benzer yöndeki kararlar
İhaleden doğan tam yargı davasında 32 ile 36 birlikte uygulanır
İhaleden kaynaklanan zararın tazmini istemiyle açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, "uyuşmazlığın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32/1 ve 36/1-a maddeleri uyarınca ihaleyi gerçekleştiren idarenin bulunduğu" yer mahkemesinin yetkili olduğuna karar vermiştir.
Tam yargı davasında 32 ile 36 birlikte uygulanır
Tam yargı davasında çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, “2577 sayılı Kanun'un 32/1 ve 36/1-a maddeleri uyarınca uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili yer idare mahkemesi olan Kocaeli İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu” sonucuna varmıştır.
Görevde yükselme sayılmayan geçiş işleminde genel kural uygulanır
Astsubaylıktan subaylığa geçiş sürecindeki işleme karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, “uyuşmazlığın görevde yükselme olarak değerlendirilmeyecek işlemden kaynaklanması karşısında, 2577 sayılı Kanun'da veya diğer kanunlarda düzenlenen özel yetki hallerine girmediği” saptamasıyla, işlemi tesis etmeye yetkili idarenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğuna karar vermiştir.
Mali ve sosyal haklar kapsamına girmeyen uyuşmazlıkta 32. madde
Emekliye ayrılan hâkimin, emeklilik talepli dilekçesinin işlemden kaldırılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine karşı açtığı davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, başvuru, işlem ve dava tarihi itibarıyla davacının hâkim olarak görev yapmadığını dikkate alarak, uyuşmazlığın 33. maddenin dördüncü fıkrası kapsamında bulunmadığını ve "aynı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen genel yetki kuralına göre dava konusu işlemi tesis eden yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır" gerekçesine yer vermiştir.
Maddenin geneline ilişkin
İhaleden doğan iptal ve tazminat isteminde 32 ile 36 birlikte uygulanır
İhaleyi gerçekleştiren idarenin sözleşme imzalamaması nedeniyle açılan iptal ve tazminat davasında çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, “2577 sayılı Kanun'un 32/1 ve 36/1-a maddeleri uyarınca iptal ve tazminat isteminin, ihaleyi gerçekleştiren davalı idarenin sözleşme imzalamaması gerekçesine dayandırıldığı anlaşıldığından”, ihaleyi gerçekleştiren idarenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varmıştır.
Şehir hastanesinin sağlık kurulu raporuna ilişkin işlem kapsam dışıdır
Şehir hastanesinden alınan sağlık kurulu raporu ile yeni rapor alınması başvurusunun reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davada Daire, bu işlemlerin "20/C maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden" yetkinin işlemleri tesis eden hastanenin bulunduğu yere göre belirlenmesi gerektiği sonucuna varmıştır.
Kariyer mesleğe giriş sürecindeki işlemler 33. madde kapsamında değildir
Özel yarışma sınavıyla girilen kariyer meslekte, sınav ilanından atanma aşamasına kadar tesis edilen işleme karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, bu işlemlerin “ilerleme ve yükselme kapsamında olmayıp, mesleğin gerektirdiği niteliklerin kazanılıp kazanılmadığının ölçülmesi aşamasına ilişkin bulunduğundan, davanın, 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesi kapsamında değerlendirilmesi olanaklı değildir” gerekçesiyle, uyuşmazlığın genel yetki kuralına göre çözülmesi gerektiğine oyçokluğuyla karar vermiştir.
Askerî gereklere göre tesis edilmeyen işlem kapsam dışıdır
Emekli olduğunda tabancasına ruhsat verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin davada Daire, işlemin "askeri gereklere, askeri usul ve yönteme göre tesis edilmiş bir işlem olmadığı, dolayısıyla uyuşmazlık konusunun 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesi kapsamında bulunmadığı" sonucuna varmıştır. Yetkiyi 32. maddenin birinci fıkrasındaki genel kurala göre belirlemiştir.
Yurt çapında uygulanmayan işlemde genel yetki kuralı devreye girer
Yenilenebilir enerji kaynak alanı işlemlerinin iptali istemiyle Danıştayda açılan davada Daire, işlemlerin “genel ilkeler belirleyen, yurt çapında uygulanan bir düzenleyici işlem niteliği bulunmadığı sonucuna” vararak, “uyuşmazlığın 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca, dava konusu işlemleri tesis eden idarî merci olan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın bulunduğu yer mahkemesi”nce çözümlenmesi gerektiğine karar vermiştir.
Atama işlemini tesis eden bakanlığın yeri yetkili olabilir
Müfettiş yardımcılığına atama işleminin geri alınması istemiyle açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, “geri alınması/değiştirilmesi talep edilen ihtilaf konusu müfettiş yardımcılığına atama işlemini tesis eden Milli Eğitim Bakanlığının bulunduğu yerde kurulu Ankara İdare Mahkemesinin davanın görümüne yetkili olduğu” sonucuna varmıştır.
İvedi usulde Danıştay esası kendisi karara bağlar
Yetkisiz mahkemece esası incelenerek verilen kararın temyizinde Daire, "ivedi yargılama usûlünde, verilen karar kesin olmak üzere, temyiz incelemesini yapan Danıştay'a inceleme ve tahkikat görevinin verildiği" saptamasını yapmıştır. Bu kuralın görevli ve yetkili mahkemece verilen kararlar için geçerli olduğunu, 49. maddedeki görev ve yetki dışında bir işe bakılması sebebinin ivedi usulden ayrı değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir.
Statü değiştiren geçiş işlemi görevde yükselme sayılmaz
Astsubaylıktan subaylığa geçiş sürecindeki işleme karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, işlemlerin akademi başkanlığınca tesis edildiğini ve “uyuşmazlığın görevde yükselme olarak değerlendirilmeyecek işlemden kaynaklanması karşısında, 2577 sayılı Kanun'da veya diğer kanunlarda düzenlenen özel yetki hallerine girmediği” saptamasıyla, işlemi tesis etmeye yetkili idarenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğuna karar vermiştir. Aynı gerekçe beş kararda tekrarlanmaktadır.
Malın fiilen bulunduğu yer tek başına yetki kurmaz
Aracın trafik tescil kaydının yapılması istemiyle açılan davada Daire, “aracın salt fiziken Tokat ilinde bulunması nedeniyle 2577 sayılı Kanunun 35. maddesindeki yetki kuralının uygulanamayacağı açık olmakla”, uyuşmazlığın çözümünde 32. maddenin birinci fıkrasındaki genel yetki kuralının uygulanacağı sonucuna varmıştır.
Taşınmaz hukukuna dayanmayan işlemde genel yetki kuralı işler
Ortak tesislerde enerji hissesinin belirlenmesine ilişkin işleme karşı açılan davada Daire, uyuşmazlığın “taşınmaz hukukuna ilişkin herhangi bir kuralla ilgili olmaksızın, ortak tesislerde hidroelektrik enerji üretimine ilişkin enerji hissesinin belirlenmesine yönelik işlemin iptali isteminden kaynaklandığı” saptamasıyla, genel yetki kuralının uygulanacağına karar vermiştir. Aynı gerekçe yüz yirmi iki kararda tekrarlanmaktadır.
Projenin iptali istemi taşınmaz mevzuatının uygulanmasına ilişkin değildir
Sulama projesinin iptali isteminin reddine karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, davanın “taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin olmadığı açıktır” saptamasıyla, uyuşmazlığın genel yetki kuralına göre işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerde çözüleceğine karar vermiştir.
Benzer yöndeki kararlar
Otuz üçüncü madde kapsamına girmeyen işlemde genel yetki uygulanır
Bakanlıkça tesis edilen işleme karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, “uyuşmazlığın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32/1 maddesi gereğince dava konusu işlemi tesis eden Tarım ve Orman Bakanlığının bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu” sonucuna varmıştır.
Uyuşmazlık taşınır mal mevzuatından doğmuyorsa genel yetki işler
Daire, uyuşmazlığın 34. maddenin birinci fıkrası kapsamında taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına veya taşınmaza bağlı hakka, 35. madde kapsamında ise taşınır mallara yönelik olmadığını saptayarak, çözümünde 32. maddenin birinci fıkrasındaki genel yetki kuralının uygulanacağını belirtmiştir.
Taşınmazın doğrudan kendisiyle ilgili olmayan işlemde genel kural işler
Proje yapımından vazgeçilmesi isteminin reddine karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, “taşınmazın doğrudan kendisiyle ilgili olmayan” işlemin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde “dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu” sonucuna varmıştır.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Değişim | Yürürlük | Ne oldu |
|---|---|---|---|
| 6/1/1982 | 2577 sayılı Kanun | 20/1/1982 | Maddenin ilk hâli |
| 10/6/1994 | 4001 sayılı Kanun | 18/6/1994 | Mülga. İdari sözleşmelerle yetkili mahkemenin belirlenebilmesine olanak veren hüküm yürürlükten kaldırılmıştır. |
Tarih sütunu kanunlarda kabul, Anayasa Mahkemesi kararlarında karar tarihidir; yürürlük ise hükmün uygulanmaya başladığı tarihtir. Kanun metnindeki değişiklik şerhleri ile mevzuat.gov.tr metninin sayfa altı dipnotlarından ve yürürlük tarihleri tablosundan derlenmiştir.
- Kanun Numarası
- 2577
- Kabul Tarihi
- 6/1/1982
- Resmî Gazete
- 20/1/1982 · Sayı 17580
- Düstur
- Tertip 5 · Cilt 21 · Sayfa 147
İYUK.com.tr, "İdari davalarda genel yetki — İYUK m. 32", erişim tarihi: 10.10.2026.