Parasal sınırların artırılması
1. (Ek: 5/4/1990-3622/26 md.; Değişik : 8/6/2000-4577/9 md.) (Değişik:28/7/2024-7524/54 md.)
1. Bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar; her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz.
2. (Değişik:4/6/2025-7550/7 md.) 17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davalar ile 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır.
Madde gerekçesi
3622 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (5/4/1990)
Duruşmadaki parasal sınırın 1/1/1993 tarihinden itibaren on milyon liraya çıkarılması öngörülmüştür.
Kanunun 26 ncı maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“Kanunun bu maddesi ile 2577 sayılı Kanuna eklenen Ek 1 inci madde ile Kanunun 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasında idare ve vergi mahkemelerinde tarafların istemi üzerine yapılacak duruşmalardaki parasal sınırlar 1.1.1993 tarihinden itibaren onmilyon liraya çıkarılmaktadır.”
TBMM S. Sayısı 120 (1/415) — Hükümet tasarısı ve Adalet Komisyonu raporu · tarama · TBMM Tutanak Dergisi, Dönem 18, Cilt 43, 99 uncu Birleşim, 5 Nisan 1990 · tarama · Tasarı 1/415, Bakanlar Kurulu 27/2/1988; Adalet Komisyonu raporu ve 120’ye 1 inci Ek. Kanun 5/4/1990 tarihinde kabul edilmiştir.
4577 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (8/6/2000)
Duruşmaya ilişkin parasal sınırların her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılması esası getirilmiştir.
Kanunun 9 uncu maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“Maddeyle; 2577 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi değiştirilerek bu Kanunun duruşma yapılmasına ilişkin 17 nci maddesindeki parasal sınırların, paranın satın alma gücünde ve ekonomik koşullarda meydana gelen değişime uyum sağlaması için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinde yer alan yeniden değerleme oranında her takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılması ve bu şekilde belirlenen sınırların onmilyon lirayı aşmayan kısımlarının dikkate alınmaması öngörülmektedir.”
TBMM S. Sayısı 376 (1/536) — Tutanak Dergisi, Dönem 21, Cilt 35, 107 nci Birleşim, 8 Haziran 2000 tutanağına ekli · tarama · Tasarı 1/536, Bakanlar Kurulu 4/8/1999; Adalet Komisyonu raporu 28/2/2000. Kanun 8/6/2000 tarihinde kabul edilmiştir.
Madde şerhi
Bu madde için şerh henüz yazılmadı.
Kararlar
Ek 1/2 Hangi tarihteki parasal sınır esas alınır#
Ölçü davanın açıldığı tarihteki temyiz sınırıdır
Arazi izin bedeline ilişkin uyuşmazlıkta Daire, talep edilen bedel miktarının davanın açıldığı tarihte geçerli olan temyiz parasal sınırının altında kaldığını saptamıştır. Temyize konu kararın 46. maddeye göre temyiz kanun yolu açık olmayan kararlardan olduğu sonucuna varmış ve temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar vermiştir.
Değişiklikten önce ölçü bölge idare mahkemesi kararının verildiği yıldı
Daire, "davanın konusunun temyize konu bölge idare mahkemesi kararının verildiği 2023 yılı için miktar itibarıyla öngörülen temyiz sınırı olan 581.000,00-TL'nin altında kaldığı anlaşıldığından" Bölge İdare Mahkemesi kararının kesin olduğu sonucuna varmıştır. Karar, ölçüyü karar tarihine bağlayan ikinci fıkranın 7550 sayılı Kanun'la değiştirilmesinden önce verilmiştir.
Benzer yöndeki kararlar
Aynı ölçü devlet hakkı bedelinin iadesinde de uygulanmıştır
İadesi talep edilen devlet hakkı bedeline ilişkin davada Daire, miktarın davanın açıldığı tarihte geçerli olan temyiz parasal sınırının altında kaldığını saptayarak temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar vermiştir.
Ek 1/2 Kaldırma ve bozma kararı üzerine yeniden bakılan davalar#
Bozmadan sonra tek hâkim sınırı uygulanmaz, karar heyetle verilir
Ateşli silahla yaralanma nedeniyle açılan tam yargı davasında heyet halinde verilen karar Danıştayca bozulduktan sonra İdare Mahkemesi davayı tek hâkimle reddetmişti. Daire, "Danıştayın bozma kararı üzerine yeniden bakılan davalarda tek hakim sınırının uygulanmayacağı dikkate alındığında, Mahkeme kararının heyet tarafından verilmesi üzerine, kararın bozulmasından sonra verilecek kararın da heyet halinde verilmesi gerektiği" gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararı bozmuştur.
Parasal sınır ölçütünün işlemediği hâller#
Konusu para olmayan işlemde parasal sınır ölçütü işlemez
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun geçici 11. maddesi kapsamında araca ilişkin tesis edilen işleme karşı açılan davada Daire, "dava konusu işlemin konusunun para olmadığı dikkate alındığında" vergi mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusu üzerine verilen karara karşı yapılan temyiz başvurusunun incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varmıştır.
Benzer yöndeki kararlar
Kırk altıncı maddede sayılmayan dava için sınır aranmaz, karar kesindir
Vergi Dava Dairesi kararının temyizinde Daire, kararın "2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidi olarak sayılanlar arasında yer almadığı dolayısıyla" kesin olduğunu saptayarak temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar vermiştir.
Kesin karara karşı temyiz incelenmez
Daire, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 46. maddeye göre temyiz yolu açık olmayan kesin kararlarından olduğunu saptayarak temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar vermiştir.
Maddenin geneline ilişkin
Parasal sınırda davanın açıldığı tarihteki tutar esas alınır
İstinaf parasal sınırının hangi tarihe göre belirleneceğinin tartışıldığı uyuşmazlıkta Daire, “dava değerinin, davanın açıldığı 2024 yılı için 31.000,00 TL olarak belirlenen istinaf parasal sınırının altında kaldığı ve bu nedenle istinaf yoluna başvurulamayacağı görüldüğünden, temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır” gerekçesine yer vermiştir. Aynı gerekçe otuz dokuz kararda tekrarlanmaktadır.
Ölçü artık davanın açıldığı tarihteki parasal sınırdır
Yirmi bir bin sekiz yüz yirmi iki liralık idari para cezasına karşı açılan davada Bölge İdare Mahkemesi, İdare Mahkemesi kararını kesin sayarak istinaf istemini incelenmeksizin reddetmişti. Daire, "Usul hukuku alanında geçerli olan temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir" diyerek 7550 sayılı Kanun'la getirilen ölçüyü uygulamış; davanın açıldığı 2023 yılı sınırının yirmi bin lira olduğunu saptayarak istinaf incelemesinin esas yönünden yapılması gerektiği sonucuna varmış ve kararı bozmuştur.
Değişiklikten önce ölçü kararın verildiği tarihti
Maden Kanunu'na muhalefet nedeniyle verilen idari para cezasına karşı açılan davada Daire, ceza miktarının Bölge İdare Mahkemesince karar verildiği tarihte geçerli olan temyiz parasal sınırının altında kaldığını saptayarak temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar vermiştir. Karar, ölçüyü karar tarihine bağlayan Ek 1. maddenin ikinci fıkrasının 7550 sayılı Kanun'la değiştirilmesinden önce verilmiştir.
Süre aşımından önce kararın temyize tabi olup olmadığı incelenir
Bölge idare mahkemesi, otuz günlük sürenin çok sonra başvurulduğu gerekçesiyle temyiz isteminin reddine karar vermişti. Daire, "söz konusu uyuşmazlığın öncelikle olarak temyize tabilik bakımından değerlendirilmek suretiyle" incelenmesi gerektiğini belirtmiş; elli bir bin liralık tazminat isteminin temyiz parasal sınırının altında kaldığını ve 46. maddede sayılan davalar arasında yer almadığını saptayarak kararın kesin olduğu sonucuna varmıştır.
Vergi davasında da dava açılış tarihi esas alınır
Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu incelenmeksizin reddedilmişti. Daire, "dava açılış tarihi olan 2024 yılı itibarıyla istinaf parasal sınırı olan 31.000-TL'nin üzerinde olan (39.122,30-TL) Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf yolunun açık olduğu anlaşıldığından" kararın istinaf başvurusunun esası incelenmek üzere bozulması gerektiği sonucuna varmıştır.
Benzer yöndeki kararlar
Islahla artırılan tazminatta da dava tarihindeki sınır ölçüdür
Çocuğunun ölümü nedeniyle açılan ve miktar artırım dilekçesiyle iki yüz otuz altı bin liraya çıkan tam yargı davasında Daire, "davanın, açıldığı 2018 yılındaki temyiz parasal sınırının üzerindeki bir miktara ilişkin olduğu" saptamasıyla kararın temyize tabi olduğu sonucuna varmıştır.
Trafikten men ve para cezasında istinaf yolu açıktır
Aracın trafikten men edilmesi ile idari para cezasına karşı açılan davada Daire, istinaf istemlerinin incelenmeksizin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varmış ve kararı bozmuştur.
Aynı ölçü sigorta bildirge cezasında da uygulanmıştır
İş yeri bildirgesinin süresinde Kuruma verilmediğinden bahisle uygulanan idari para cezasına karşı açılan davada Daire, İdare Mahkemesi kararını kesin sayıp istinaf istemini incelenmeksizin reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararını bozmuştur.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Değişim | Yürürlük | Ne oldu |
|---|---|---|---|
| 5/4/1990 | 3622 sayılı Kanun | 10/4/1990 | Ek. Duruşmadaki parasal sınırın 1/1/1993 tarihinden itibaren on milyon liraya çıkarılması öngörülmüştür. |
| 28/7/2024 | 7524 sayılı Kanun | 2/8/2024 | Değişik. 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 54 üncü maddesi ile Kanuna bu madde başlığı eklenmiştir. |
| 4/6/2025 | 7550 sayılı Kanun | 4/6/2025 | Değişik. (Değişik:4/6/2025-7550/7 md.) |
Tarih sütunu kanunlarda kabul, Anayasa Mahkemesi kararlarında karar tarihidir; yürürlük ise hükmün uygulanmaya başladığı tarihtir. Kanun metnindeki değişiklik şerhleri ile mevzuat.gov.tr metninin sayfa altı dipnotlarından ve yürürlük tarihleri tablosundan derlenmiştir.
Metinde atıf yapılan maddeler
- Kanun Numarası
- 2577
- Kabul Tarihi
- 6/1/1982
- Resmî Gazete
- 20/1/1982 · Sayı 17580
- Düstur
- Tertip 5 · Cilt 21 · Sayfa 147
İYUK.com.tr, "Parasal sınırların artırılması — İYUK Ek m. 1", erişim tarihi: 10.10.2026.