Bağlantının Danıştayca incelenmesi
1. Danıştayın dava konusu uyuşmazlığı incelemeye yetkili dairesi, bağlantılı dava dosyalarını öncelikle ve ivedilikle inceler ve karar verir.
2. Danıştay bağlantının bulunduğuna karar verdiği takdirde:
a) (Değişik: 5/4/1990-3622/14 md.) Davalardan biri Danıştayda açılmış ve çözümlenmesi Danıştayın görevine dahil bir uyuşmazlıkla ilgili ise, davaların tümü Danıştayda görülür ve durum ilgili mahkemelere ve taraflara bildirilir.
b) Davaların çözümlenmesi, ayrı bölge idare mahkemesinin yargı çevresindeki idare veya vergi mahkemelerinin görevlerine giren uyuşmazlıklarla ilgili ise Danıştayın ilgili dairesi yetkili mahkemeyi kararında belirtir ve dosyaları bu mahkemeye göndererek diğer mahkemeye veya mahkemelere durumu bildirir. Yetkili mahkeme de durumu ilgililere duyurur.
c) (Değişik: 10/6/1994-4001/19 md.) Danıştayca verilen karar bağlantı bulunmadığı yolunda ise, dosyalar İlgili mahkemelere geri gönderilir.
Madde gerekçesi
Kanunun kabulü (6/1/1982)
Tasarıdaki karşılığı: 39'uncu madde.
Tasarının 39 uncu maddesi amaca uygun şekilde yeniden yazılmıştır.
Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 312 (1/254) · tarama
3622 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (5/4/1990)
Danıştayda görülecek davalarda birleştirme zorunluluğu kaldırılarak Danıştayın takdirine bırakılmıştır.
Kanunun 14 üncü maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“Kanunun 39 uncu maddesinin 2 nci fıkrasının (a) bendine göre Danıştayda görülecek davalarda birleştirme zorunluğu kaldırılmış ve birleştirme hususu Danıştayın takdirine bırakılmıştır.”
TBMM S. Sayısı 120 (1/415) — Hükümet tasarısı ve Adalet Komisyonu raporu · tarama · TBMM Tutanak Dergisi, Dönem 18, Cilt 43, 99 uncu Birleşim, 5 Nisan 1990 · tarama · Tasarı 1/415, Bakanlar Kurulu 27/2/1988; Adalet Komisyonu raporu ve 120’ye 1 inci Ek. Kanun 5/4/1990 tarihinde kabul edilmiştir.
4001 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (10/6/1994)
İkinci fıkranın (c) bendi redaksiyona tabi tutulmuştur.
Tasarının 18 inci, kanunlaşan metnin 19 uncu maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“2577 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin 2 nci fıkrasının (c) bendindeki “bağlantılı” kelimesindeki “lı” eki çıkarılarak bent redaksiyona tabi tutulmuştur.”
TBMM Tutanak Dergisi, Dönem 19, Cilt 62, 115 inci Birleşim, 10 Haziran 1994 (S. Sayısı 409 ve 409'a 1 inci Ek tutanağa eklidir) · tarama · Hükümet tasarısı 1/637, kanun teklifi 2/908; Adalet Komisyonu raporu 22/12/1993, ek raporu 24/2/1994. Kanun 10/6/1994 tarihinde kabul edilmiştir.
Madde şerhi
Bu madde için şerh henüz yazılmadı.
Kararlar
39/1 İtirazın incelenmesi#
Mahkemenin ret kararına yapılan itiraz Danıştayca incelenir
İdare Mahkemesi bağlantı istemini reddetmiş, davalı idare bu karara itiraz etmişti. Daire, "söz konusu davalar arasında 2577 sayılı Kanun'un 38. maddesinde tanımlandığı biçimde bağlantı olmadığı anlaşıldığından, bağlantı isteminin reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır" diyerek itirazı reddetmiş ve dosyayı 39. maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca Mahkemesine göndermiştir.
39/2-b Bağlantı varsa yetkili mahkemenin belirlenmesi#
Bağlantıya karar verilince davalara bakacak mahkeme gösterilir
Ayrı idare mahkemelerinde açılan iki dava arasında bağlantı istenmişti. Daire, davaların "biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olması nedeniyle 2577 sayılı Kanun'un 38. maddesinde tanımlandığı şekliyle bağlantılı davalar olduğu" sonucuna varmış; 39. maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca her iki davaya bakmak üzere bir mahkemeyi yetkili kılmıştır.
Davalardan biri Danıştayda ise her ikisi de Danıştayda görülür
İdare Mahkemesi bağlantı istemini reddetmiş, dosya itiraz üzerine Danıştaya gelmişti. Daire, iki davanın "aynı maddi sebepten doğması ve biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olması nedeniyle" bağlantılı olduğunu saptamış; bağlantılı davalardan birinin Danıştayda bulunması nedeniyle her iki davanın da Danıştayda görülmesi gerektiği sonucuna varmıştır.
39/2-c Bağlantı yoksa dosyaların geri gönderilmesi#
Bağlantı bulunmazsa dosya mahkemesine geri gönderilir
Daire, vergi mahkemesindeki dava ile kendi esasında görülmekte olan dava arasında "yasada öngörülen anlamda bir bağlılık ya da aynı maddi ve hukuki sebeplerin bulunduğundan söz edilemeyeceğinden" bağlantı istemini yerinde görmemiş; 39. maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca dosyayı Mahkemesine geri göndermiştir.
Benzer yöndeki kararlar
Etkileme ölçütü gerçekleşmezse istem reddedilir
Ayrı illerdeki iki idare mahkemesinde görülen davalar bakımından Daire, birinde verilecek kararın ötekini etkilemeyeceği sonucuna vararak "davalar arasında 2577 sayılı Kanun'un 38. maddesinin öngördüğü anlamda bağlantı bulunmamaktadır" demiş ve dosyayı Mahkemesine göndermiştir.
Farklı yargılama aşamasındaki davalar arasında bağlantı kurulmaz
Bağlantılı olduğu ileri sürülen davalardan biri henüz ilk derecede, öteki kanun yolu aşamasındaydı. Daire, "bağlantılı olduğundan bahsedilen davaların farklı yargılama aşamasında bulunduğu dikkate alındığında, 2577 sayılı Kanun'un 38. maddesinde sayılan bağlantı şartlarının gerçekleşmediği" sonucuna ulaşarak istemi reddetmiş ve dosyayı Mahkemesine iade etmiştir.
Maddenin geneline ilişkin
Mahkeme bağlantıyı kabul etmezse itiraz üzerine dosya Danıştaya gönderilir
İdare Mahkemesi, davaların aynı maddi veya hukuki sebepten doğmadığı ve biri hakkında verilecek kararın diğerlerini etkileyecek nitelikte olmadığı gerekçesiyle bağlantı bulunmadığına karar vermiş, davalı idarenin itirazı üzerine dosya Danıştaya gönderilmişti. Daire, davalar arasında 38. maddede öngörülen anlamda bağlantı bulunmadığı sonucuna varmıştır.
Değişik bölge idare mahkemesi çevrelerindeki dosyalar Danıştaya gönderilir
Daire, 38. maddenin birinci fıkrasındaki bağlantı tanımını ve dördüncü fıkrasındaki, bağlantılı davaların değişik bölge idare mahkemesi yargı çevrelerindeki mahkemelerde bulunması durumunda dosyaların Danıştaya gönderileceği kuralını birlikte uygulamıştır.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Değişim | Yürürlük | Ne oldu |
|---|---|---|---|
| 6/1/1982 | 2577 sayılı Kanun | 20/1/1982 | Maddenin ilk hâli |
| 5/4/1990 | 3622 sayılı Kanun | 10/4/1990 | Değişik. Danıştayda görülecek davalarda birleştirme zorunluluğu kaldırılarak Danıştayın takdirine bırakılmıştır. |
| 10/6/1994 | 4001 sayılı Kanun | 18/6/1994 | Değişik. İkinci fıkranın (c) bendi redaksiyona tabi tutulmuştur. |
Tarih sütunu kanunlarda kabul, Anayasa Mahkemesi kararlarında karar tarihidir; yürürlük ise hükmün uygulanmaya başladığı tarihtir. Kanun metnindeki değişiklik şerhleri ile mevzuat.gov.tr metninin sayfa altı dipnotlarından ve yürürlük tarihleri tablosundan derlenmiştir.
- Kanun Numarası
- 2577
- Kabul Tarihi
- 6/1/1982
- Resmî Gazete
- 20/1/1982 · Sayı 17580
- Düstur
- Tertip 5 · Cilt 21 · Sayfa 147
İYUK.com.tr, "Bağlantının Danıştayca incelenmesi — İYUK m. 39", erişim tarihi: 10.10.2026.