Kapsam ve nitelik

Kamu görevlisinin ölümünde idare mahkemesi görevli

Kurul, davayı 2918 sayılı Kanun'daki sorumluluk davasından ayırmıştır. Uyuşmazlık “olay tarihinde davacılar yakınının kamu görevlisi olduğu ve olayın gerçekleşmesinde davalı idarelerin sorumluluğunun bulunduğu iddiası”ndan doğduğu için idare mahkemeleri görevli görülmüştür.

İş sözleşmesinin feshi iş mahkemesinin görevinde

Kurul, taraflar arasındaki ilişkiyi İş Kanunu'na tabi hizmet sözleşmesi saymıştır. Fesih, “idarenin yetkili organı tarafından işveren sıfatıyla tesis edilmiş bir özel hukuk işlemi olduğu açıktır” denilerek uyuşmazlık iş mahkemelerine bırakılmıştır.

Sözleşmenin uygulanması aşaması adlî yargıda

Daire sınırı sözleşmenin imzalandığı ana koyar: o ana kadarki işlemlerde idari yargı, sonrasında “sözleşmenin uygulanması aşamasında, idarenin sözleşmenin tarafı olarak hareket ederek yaptığı iş ve işlemler bakımından” adlî yargı görevlidir. Fesihten doğan tazminat davası bu ikinci kümededir.

Kayyım işlemlerinden doğan uyuşmazlık adlî yargıda

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kayyım sıfatıyla tesis ettiği işlemler dava konusu edilmişti. Daire, “kayyım işlemlerinin idare hukuku ilkelerine göre değil ticaret hukuku ilkelerine göre tesis edildiği” saptamasıyla uyuşmazlığı adlî yargıya bırakmıştır.

Usulü kanun belirler, dosyanın gidişatı değil

Daire, uyuşmazlığın ivedi yargılama usulü kapsamında olmadığını saptamış; “genel yargılama usulü yerine ivedi yargılama usulü uygulanarak karar verilmesinde usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır” diyerek kararı bozmuştur.

Aynı gerekçe otuz dokuz kararda.

Özel hukuk tüzel kişisinin işlemi ivedi usule girmez

Daire, kanun yolunu davalının hukuki niteliği üzerinden belirlemiştir. Türk Ticaret Kanunu uyarınca kurulan şirketin işlemi idari işlem olmadığından dava “ivedi yargılama usûlü kapsamında bulunmadığından” temyiz istemi görev yönünden reddedilmiştir.

İhale uyuşmazlığında ivedi usul: mahkeme kendi usulünü seçemez

Daire, kapsam hükmünü 20/A maddesiyle birlikte okuyarak ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlığın ivedi yargılama usulüne tâbi olduğunu belirtmiş; usul hükümlerine uymayan İdare Mahkemesi kararını bozmuştur.

Aynı gerekçe altmış dört kararda; madde 1'in uygulamadaki en yerleşik hattı.

İvedi usule girmeyen işte doğrudan temyiz yapılamaz

Daire, ivedi yargılama usulü kapsamında olmayan uyuşmazlıkta doğrudan temyiz incelemesi yapılamayacağını yineledi.

Kapsam hükmü, idari dava türleriyle birlikte okunur

Daire, kapsam hükmünü idari dava türlerini ve yargı yetkisinin sınırını düzenleyen hükümle birlikte ele alarak uyuşmazlığın çözüleceği usulü belirlemiştir.

Ivedi usule tâbi işte genel usul uygulanamaz

Kapsam hükmü uyarınca uyuşmazlık ivedi yargılama usulüne tâbi görülmüş, aksi yönde kurulan karar bozulmuştur.

Kararı, görüşme tutanağında imzası olanlar imzalar

Daire, yazılı yargılama usulünü düzenleyen kapsam hükmünü 22, 23 ve 24. maddelerle birlikte okumuş; “kararda imzası bulunması gereken başkan ve üyelerin, kararın verildiği toplantıya katılan ve bu toplantıda düzenlenen tutanakta imzası bulunan başkan ve üyeler olması gerektiği” sonucuna varmıştır.

İYUK özel kanundur, düzenlediği yerde önce gelir

Dava dilekçesindeki adrese tebligat yapılamayınca 7201 ve 2577 sayılı kanunlar farklı sonuca götürüyordu. Kurul, 2577 sayılı Kanun'u “usul kurallarını belirleyen özel bir kanundur” sayıp “Özel kanun olması dolayısıyla da düzenlediği hususlarda öncelikle uygulanması gerekmektedir” demiş ve 26. maddeyi uygulamıştır.

Vergi uyuşmazlığında Vergi Usul Kanunu'na gidilir

Kurul, dava açma ehliyetini belirlemeden önce hangi usulün uygulanacağını saptamıştır. 1. maddeden 31. maddeye giden zincir, “vergi uyuşmazlıklarının çözümünde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümlerinin uygulanacağı” kuralına ulaşır; ehliyet de oradan belirlenmiştir.

Uyuşmazlık adli yargıya aitse görev yönünden ret gerekir

Daire, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğunu belirterek davanın görev yönünden reddi gerektiğini söylemiş, aksi yönde kurulan kararı bozmuştur.

Aynı gerekçe on bir kararda.