Dilekçelerin verileceği yerler

Harç ve posta ücreti eksikliği dilekçenin kayda alınmamasını haklı kılmaz

Asliye hukuk hâkimliğine havale ettirilen dilekçenin harç ve posta ücreti tamamlanmadığı gerekçesiyle kayda alınmaması üzerine davanın süre aşımından reddedildiği uyuşmazlıkta Kurul, "davacının eksik harcı ve posta ücretini tamamlamadığından bahisle Asliye Hukuk Hakimliğinin dava dilekçesini kayda almama gibi bir yetkisi bulunmamaktadır." saptamasını yaparak, bunun sonucunu da davacıya yüklememiş; "dava açma iradesini somut olarak ortaya koymasına rağmen, harç ve posta ücreti tamamlanmadığı gerekçesiyle dilekçenin kayda alınmamış olması, dava açma süresinin geçirildiği sonucunu doğurmayacaktır." gerekçesine yer vermiştir. Kararda mahkemelerin yargılama usullerini uygularken "davanın hakkaniyetine halel getirecek kadar abartılı şekilcilikten" kaçınması gerektiği de vurgulanmıştır.

Asliye hukuk hâkimliği kendisine verilen dilekçeyi kayda almakla yükümlüdür

Asliye hukuk mahkemesinin dilekçeyi kabul etmemesi nedeniyle davanın süresinde açılmamış sayıldığı uyuşmazlıkta Daire, 4. ve 6. maddelerden çıkan usulü belirleyerek, "dava dilekçesi ve eklerinin, Danıştay veya ait olduğu mahkeme başkanlıkları dışında 2577 sayılı Kanun'da dilekçelerin verilebileceği yerlerden biri olarak sayılan asliye hukuk hakimliklerine verilmesi durumunda, harç ve posta ücretleri alındıktan ve deftere kaydı yapıldıktan sonra en geç üç gün içinde Danıştay'a veya ait olduğu mahkeme başkanlığına taahhütlü olarak gönderilmesi gerekmekte olup, dava dilekçesi eline ulaşan mahkeme tarafından dilekçe üzerinde ilk inceleme yapılacağı ve bir eksiklikle karşılaşılması durumunda da davanın görüm ve çözümünde yetkili mahkeme tarafından gerekli kararların verileceği açıktır." gerekçesine yer vermiş; kurala uyulmamasının sonucunu ise "asliye hukuk mahkemesince kendisine verilen dava dilekçesinin kabul edilmemesi ve kayda alınmaması durumunda ilgili asliye hukuk mahkemesince hem yetki aşımında bulunulacağı, hem de 2577 sayılı Kanun'la tanınmış olan dava dilekçesini yenileme hakkının davacının elinden alınacağı, dolayısıyla hak arama hürriyeti ve mahkemeye erişim hakkının ihlal edileceği açıktır." biçiminde belirlemiştir.

Dava, dilekçenin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır; kayıt hangi mahkemede olursa olsun

Dilekçe yetkili mahkemeye gönderilmek üzere dördüncü maddedeki yerlerden birine verilmişti. Daire, altıncı maddenin birinci fıkrasındaki "davanın bu kaydın yapıldığı tarihte açılmış sayılacağı" kuralını uyguladı ve davanın "süresinde açıldığı anlaşılmaktadır" diyerek süre aşımı kararını kanun yararına bozdu.

Asliye hukuk mahkemesi kayıt tarihi özel dava açma süresinde esas alınır

"Asliye Hukuk Mahkemesi kayıtlarına 10/11/2011 tarihinde giren dilekçe ile davanın 15 günlük özel dava açma süresi içinde açıldığı anlaşıldığından, davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır."

Dava, dilekçenin deftere kaydedildiği tarihte açılmış sayılır

4. maddede yazılı yerlere verilen dilekçelerin "harç ve posta ücretleri alındıktan sonra deftere derhal kayıtları yapılarak kayıt tarih ve sayısı dilekçenin üzerine yazılacağı ve davanın bu kaydın yapıldığı tarihte açılmış sayılacağı" belirtilerek, dava açma tarihi kayıt tarihine bağlanmıştır.

Dilekçenin verilebileceği yerler kanunda tahdidî olarak sayılmıştır

Dava dilekçesinin Posta ve Telgraf Teşkilatı aracılığıyla gönderildiği ve davanın süre aşımından reddedildiği uyuşmazlıkta Kurul, maddedeki sayımın örnekleyici değil sınırlayıcı olduğunu, kanun koyucunun anılan teşkilata maddede yer vermediğini gözeterek, "dava dilekçesinin, davacı tarafından bizzat veya usulüne uygun düzenlenmiş bir vekaletnameye dayanarak tayin edeceği vekili (avukat) tarafından Kanun'da tahdidi olarak sayılan yerlere verilmesi gerektiği açıktır." gerekçesine yer vermiş; sayımın geniş tutulmasının amacını da "Anılan maddede dilekçenin verilebileceği yerler olarak belirtilen yargı yerleri ve makamların kişinin dava açma hakkını engellemeyecek şekilde geniş tutulduğu görülmekle birlikte, bu düzenlemedeki asıl amacın, kişilerin gıyabında haberleri olmadan açılacak davaların ya da olumsuz sonuçlara yol açabilecek ihtilafların önlenmesi, bu konuda güvenliklerinin sağlanması olduğu anlaşılmaktadır." saptamasıyla ortaya koymuştur.

Maddenin amacı dilekçeyi kimin verdiğinin denetlenebilmesidir

Sayımın geniş tutulmuş olması onu örnekleyici kılmaz; "bu düzenlemedeki asıl amacın, kişilerin gıyabında haberleri olmadan açılacak davaların ya da olumsuz sonuçlara yol açılabilecek ihtilafların önlenmesi, bu konuda güvenliklerinin sağlanması olduğu anlaşılmaktadır."

Dilekçeyi ancak davacının kendisi ya da vekâletnameli avukatı verebilir

Daire, “usulüne uygun hazırlanan imzalı dava dilekçelerinin bizzat davacı veya usulüne uygun olarak düzenlenen bir vekaletname ile tayin edilmiş vekil (avukat) tarafından” maddede sayılan yerlere verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Aynı gerekçe dört kararda.

Dilekçeyi davacının yakını veremez

Dilekçenin "bizzat davacı tarafından veya usulüne uygun düzenlenmiş bir vekaletnameye dayanarak tayin edeceği vekili (avukat) tarafından verilmesi gerekirken, davacıyı temsil yetkisi bulunmayan kardeşi ...tarafından verildiği anlaşılmış olup, bu haliyle dava dilekçesinin kabulüne olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır."

Büyükşehir sınırındaki ilçe, madde bakımından ayrı yer sayılmaz

Daire, “büyükşehir belediyesi bulunan yerlerde bu belediye sınırları içerisinde yer alan ilçelerin 4'üncü maddenin uygulanması açısından ayrı yer olarak kabulü olanaklı değildir” demiş; dava, asliye hukuk hâkimliği kaydına girdiği tarihte değil mahkeme kaydına girdiği tarihte açılmış sayılmıştır.

İlçenin ayrı olması, mahkemenin bulunmadığı yer saymaya yetmez

Temyiz dilekçesi asliye hukuk hâkimliğine verilmişse de, ilçe büyük ilin içinde yer aldığından mahkemenin bulunmadığı yer sayılmamış; istem süre aşımından reddedilmiştir.

Mahkemenin bulunduğu ilde asliye hukuk kanalıyla gönderilen dilekçede kayıt tarihi esastır

İlde idare ve vergi mahkemeleri bulunduğundan, asliye hukuk mahkemesi kanalıyla gönderilen temyiz dilekçesinin mahkeme kaydına “girdiği tarih esas alınmaktadır”; istem süresinde görülmemiştir.