Vergi uyuşmazlıklarında yetki
Bu Kanununa göre vergi uyuşmazlıklarında yetkili mahkeme:
a) Uyuşmazlık konusu vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren, zam ve cezaları kesen,
b) (Ek: 10/6/1994-4001/17 md.) Gümrük Kanununa göre alınması gereken vergilerle Vergi Usul Kanunu gereğince şikayet yoluyla vergi düzeltme taleplerinin reddine ilişkin işlemlerde; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren,
c) Amme Alacaklarının Tahsil Usulu Kanunun uygulanmasında, ödeme emrini düzenleyen,
d) Diğer uyuşmazlıklarda dava konusu işlemi yapan,
Dairenin bulunduğu yerdeki vergi mahkemesidir.
Madde gerekçesi
Kanunun kabulü (6/1/1982)
Tasarıdaki karşılığı: 37'nci madde.
Tasarının 37 nci maddesinin (a) fıkrası diğer maddelere uygun şekilde değiştirilmiştir.
Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 312 (1/254) · tarama
4001 sayılı Kanunla yapılan değişiklik (10/6/1994)
Gümrük vergileri ile şikâyet yoluyla düzeltme taleplerinin reddine ilişkin işlemlerde yetki için yeni bir bent eklenmiştir.
Tasarının 16 ncı, kanunlaşan metnin 17 nci maddesine ilişkin gerekçe şöyledir:
“Gümrük Kanununa göre alınması gereken vergilerin tarh ve tahakkukundan sonra Maliye Bakanlığına itiraz edildikten sonra dava yoluna gidildiğinden, bu uyuşmazlıklara ilişkin davalar Ankara Vergi Mahkemelerinde açılmaktadır. 2577 sayılı Kanunun 37 nci maddesine eklenen (b) bendi; Ankara Vergi Mahkemelerinin iş yükünü azaltmak ve vergi davalarının ülke genelinde dengeli bir şekilde dağılımını sağlayarak uyuşmazlıkları bir an önce çözüme ulaştırmak ve farklı uygulamaya son vermek amacıyla Gümrük Kanununa göre alınması gereken vergilerde bu vergiyi tarh, tahakkuk ettiren yer vergi mahkemesi yetkili kılınmaktadır.”
TBMM Tutanak Dergisi, Dönem 19, Cilt 62, 115 inci Birleşim, 10 Haziran 1994 (S. Sayısı 409 ve 409'a 1 inci Ek tutanağa eklidir) · tarama · Hükümet tasarısı 1/637, kanun teklifi 2/908; Adalet Komisyonu raporu 22/12/1993, ek raporu 24/2/1994. Kanun 10/6/1994 tarihinde kabul edilmiştir.
Madde şerhi
Bu madde için şerh henüz yazılmadı.
Kararlar
37/1-a Vergiyi tarh ve tahakkuk ettiren daire#
Kaynakta kesilen vergide tarh eden dairenin yeri yetkilidir
Vekâlet ücreti üzerinden kaynakta kesinti yoluyla tahsil edilen katma değer vergisine karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, verginin kesintiyi yapan kurumun bağlı bulunduğu vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirildiğini saptayarak, “2577 sayılı Yasa'nın 37. maddesinin (a) bendi uyarınca, bu davanın çözümünde, vergiyi tarh ve tahakkuk ettiren vergi idaresinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu yer vergi mahkemesi olan İzmir Vergi Mahkemesinin yetkili olduğu” sonucuna varmıştır.
Destekleme ödemesinden kesilen vergide mükellefin dairesi yetkilidir
Tarımsal destekleme ödemesinden yapılan gelir vergisi kesintisine karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, “davacının mahkemeye erişiminin en kolay ve en az yargılama gideriyle sağlanması ve benzer nitelikteki davaların ülke genelinde dengeli dağılımı sağlanmak suretiyle makul sürede yargılanmanın temin edilmesi gerekliliği de dikkate alınarak”, uyuşmazlığın davacının bağlı olduğu vergi dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde çözüleceğine karar vermiştir.
Benzer yöndeki kararlar
Büyük mükellefler dairesine beyan edilen vergide o dairenin yeri yetkilidir
Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığına beyan edilerek ödenen verginin iadesi istemiyle açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, “uyuşmazlığın 2577 sayılı Kanunu'nun 37. maddesinin 1. fıkrası uyarınca ihtilaf konusu vergiyi tarh etmeye yetkili anılan Vergi Dairesi Başkanlığının bulunduğu yerdeki idari yargı merciince çözümlenmesi gerekmektedir” sonucuna varmıştır. Aynı gerekçe yedi kararda tekrarlanmaktadır.
37/1-b Şikâyet yoluyla düzeltme istemleri#
Düzeltme-şikâyet başvurusunda tahakkuku yapan dairenin yeri esastır
Sözleşme damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikâyet başvurusunun reddine karşı açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, verginin ilgili vergi dairesince tahakkuk ettirildiğini saptayarak, “2577 sayılı Kanun'un 37. maddesinin (b) bendi uyarınca, bu davanın çözümünde, vergiyi tarh ve tahakkuk ettiren Seyhan Vergi Dairesi Müdürlüğünün bulunduğu Adana ilinin, idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu yer vergi mahkemesi olan Adana Vergi Mahkemesinin yetkili olduğu” sonucuna varmıştır.
37/1-d Diğer uyuşmazlıklarda işlemi yapan daire#
Banka şubesince tahsil edilen vergide şubenin bulunduğu yer yetkilidir
Banka şubesince tahsil edilen banka ve sigorta muameleleri vergisinin iadesi istemiyle açılan davada çıkan yetki uyuşmazlığında Daire, vergiyi doğuran olayın şubenin bulunduğu yerde gerçekleştiğini belirterek, “2577 sayılı Kanun'un 37. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi hükmü uyarınca, adı geçen şubenin bulunduğu yerdeki idari yargı merciince çözümlenmesi gerekmektedir” sonucuna varmıştır. Aynı gerekçe yirmi kararda tekrarlanmaktadır.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Değişim | Yürürlük | Ne oldu |
|---|---|---|---|
| 6/1/1982 | 2577 sayılı Kanun | 20/1/1982 | Maddenin ilk hâli |
| 10/6/1994 | 4001 sayılı Kanun | 18/6/1994 | Ek. Gümrük vergileri ile şikâyet yoluyla düzeltme taleplerinin reddine ilişkin işlemlerde yetki için yeni bir bent eklenmiştir. 10/6/1994 tarihli ve 4001 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle bu maddeye (b) bendi eklenmiş olup mevcut (b) ve (c) bentleri, (c) ve (d) olarak teselsül ettirilmiştir. |
Tarih sütunu kanunlarda kabul, Anayasa Mahkemesi kararlarında karar tarihidir; yürürlük ise hükmün uygulanmaya başladığı tarihtir. Kanun metnindeki değişiklik şerhleri ile mevzuat.gov.tr metninin sayfa altı dipnotlarından ve yürürlük tarihleri tablosundan derlenmiştir.
- Kanun Numarası
- 2577
- Kabul Tarihi
- 6/1/1982
- Resmî Gazete
- 20/1/1982 · Sayı 17580
- Düstur
- Tertip 5 · Cilt 21 · Sayfa 147
İYUK.com.tr, "Vergi uyuşmazlıklarında yetki — İYUK m. 37", erişim tarihi: 10.10.2026.