Danıştay 10. Daire

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı görev yönünden davanın reddine ilişkin kararı üzerine Danıştaya gönderilen dosyada, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendi gereğince anılan Kanun'un 3. ve 5. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde; tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği; ayrıca, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı kurala bağlanmış; "Aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller" başlığını taşıyan 5. maddesinin 1. fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği belirtilmiş; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti halinde, bu maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dava açılmak üzere dilekçenin reddine karar verileceği hükmü yer almıştır.

2577 sayılı Kanun'un 3. Maddesi Uyarınca Yapılan Değerlendirme:

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca mahkemelerce iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak inceleme yapılması gerektiğinden, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması; iptali istenilen işlem ya da işlemlerin sayı, tarih, tebliğ tarihi belirtilmek ve menfaat bağı kurulmak suretiyle hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden, dilekçenin "Dava Konusu" ve "Sonuç ve İstem" kısımlarında Sağlık Bakanlığının 19/03/2025 tarihli ve E.99910406-799-271649630 sayılı Makam Onayı ile yürürlüğe konulan 79 Standart Numaralı Estetik ve Kozmetik Uygulamaları Sertifikalı Eğitim Programı ile bu sertifika programına yapmış oldukları başvuruların reddine yönelik işlemlerin iptali istemine yer verildiği; dilekçenin içeriğinde ise, yalnızca düzenleyici işlemin 5. maddesinde geçen "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı" ibaresi yönünden hukuka aykırılık iddiasında bulunuldukları ve sertifika programına yapmış oldukları başvuruların bu nedenle reddedildiğinden bahsettikleri; ayrıca dilekçe ekinde başvuruların reddine yönelik tesis edilmiş açık bir işleme de yer verilmediği, başvuru için gerekli olan şartların yazıldığı ekran görüntüsü çıktılarının eklenmiş olduğu görülmektedir.

Bu haliyle, davacılar tarafından düzenleyici işlemin tamamının mı yoksa 5. maddesinin veya bu maddenin bir kısmının mı dava konusu edildiğinin, ayrıca davacıların sertifika programına başvuru yapamamalarına ilişkin işlemlerin mi yoksa halihazırda yapılan başvuruların reddine ilişkin işlemlerin mi iptalinin istenildiği hususunda tereddüt hasıl olmuş; dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak hazırlanmış ve sağlıklı bir yargı denetimi yapılmasını olanaklı kılan bir dilekçe olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 5. Maddesi Uyarınca Yapılan Değerlendirme:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca, her idari işlemin ayrı ayrı dava konusu yapılması kural ise de, maddi veya hukuki yönden birbirine bağlı olan birden çok işleme karşı aynı dilekçe ile dava açılabilmesi mümkün bulunmaktadır. Bu kapsamda birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak ve menfaatlerinde iştirak bulunması zorunludur. Başka bir ifadeyle, davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması şartı yanında, müşterek dilekçe ile dava açılabilmesi için davacıların hak ve menfaatlerinde de birliktelik bulunması gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacılar tarafından, Sağlık Bakanlığının 19/03/2025 tarihli ve E.99910406-799-271649630 sayılı Makam Onayı ile yürürlüğe konulan 79 Standart Numaralı Estetik ve Kozmetik Uygulamaları Sertifikalı Eğitim Programı ile birlikte, bu sertifika programına her bir davacının ayrı ayrı yapmış olduğu başvurunun reddedildiğinden bahisle, davacıların başvurularının reddine yönelik işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; her bir davacının sertifika programına katılmak için başvuru yapmış olduğu ileri sürülerek bu başvuruların reddedildiğinden bahisle, davacıların başvurularının reddine yönelik tesis edildiği ileri sürülen işlemlerin iptali istemine yer verildiği, bu nedenle tesis edilmiş olduğu ileri sürülen bu işlemlerin her birinin hukuki sebebi birbirinden farklı şekilde her bir davacı adına ayrı ayrı tesis edilen ve her bir davacı yönünden ayrı ayrı yargısal denetime tabi olması gereken bireysel işlemler olduğu görülmektedir.

Bu durumda, her bir davacı yönünden tesis edildiği ileri sürülen işlemlerin sebep unsurunun farklı olduğu ve yargısal denetiminin ayrı ayrı yapılacağı dikkate alındığında, her bir davacı yönünden iptali istenilen bireysel işleme karşı ayrı ayrı dilekçeler ile dava açılması gerekirken, müşterek dilekçeyle açılan davanın 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun şekilde yeniden düzenlenecek ayrı ayrı dilekçelerle, gerekli harç ve posta gideri yatırılmak suretiyle dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,

2) Aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin davacılara duyurulmasına,

3) Aşağıda dökümü yapılan... TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcı ile artan posta giderinin davacılara iadesine, 17/06/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.