Danıştay 6. Daire

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY :

Bursa İli, Uludağ Kadıyayla- Sarıalan arasında mevcut tahsis alanı içindeki teleferik hattı ve direkleri ile terminal istasyonunun yenilenmesi ve Sarıalan ile II. Gelişim Bölgesi arasında teleferik hattı ve istasyon binası yapımı için ek alan tahsisi talebi üzerine, 05/08/2008 günlü, 5 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığı oluru ile Bursa Büyükşehir Belediyesine önce ön izin, ardından 06/07/2010 günlü, 20 sayılı kesin izin verilmiş; Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile, Bursa-Uludağ arasında, Uludağ Milli Parkı ve I. Derece Doğal Sit Alanı içinde mevcut teleferik hattının yenilenmesi ve söz konusu sistemin Oteller II. Gelişim Bölgesine uzatılmasına karar verilmiş; Bursa Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun … günlü, … sayılı kararı ile de Sarıalan-Oteller Bölgesi güzergahında, 12m'lik hat koridoru içinde kalan 3.375 ağaçtan, hattın döşenmesi ve işletilmesiyle ilgili teknik açıdan zorunluluk arz eden ağaçların kesiminin Orman ve Su İşleri Bakanlığı II. Bölge Müdürlüğü denetiminde Bursa Orman Bölge Müdürlüğü tarafından yapılmasının uygun olduğuna karar verilmiştir.

Bunun üzerine, belirtilen işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmü yer almakta olup, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin "Adil yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesinin (1) fıkrasında da, herkesin medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar konusunda bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde; "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinin yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Bilirkişi raporunun verilmesi" başlıklı 280. maddesinde, bilirkişinin, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye vereceği, raporun verildiği tarihin rapora yazılacağı ve duruşma gününden önce birer örneğinin taraflara tebliğ edileceği; "Bilirkişi raporuna itiraz" başlıklı 281. maddesinin 1. fıkrasında ise, tarafların, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan düzenlemeler uyarınca, Mahkemelerce esas hakkında karar verilmeden önce, bilirkişi raporunun birer örneğinin taraflara tebliğ edilmesi ve bilirkişi raporuna tarafların itiraz edebilmelerine olanak tanınması, uygulanması zorunlu bir usul kuralıdır.

Dava dosyasının ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden; Mahkemece, bozma kararı doğrultusunda yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve hükme esas alınan 27.09.2022 tarihli bilirkişi raporunun bir örneği davacı vekiline tebliğ edilmeden esas hakkında karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu davacı vekiline tebliğ edilmeden ve bu suretle, davacı tarafa rapora itiraz hakkı tanınmadan, hukuki dinlenilme hakkının kısıtlanması suretiyle davanın esası hakkında karar verilmesinde usul hükümlerine ve adil yargılanma hakkına uygunluk görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,

2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,

4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 23/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.