Danıştay 4. Daire

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde; "1.Danıştay ilk derece mahkemesi olarak; a) Cumhurbaşkanı kararlarına, b) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, c) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere, f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine, karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar. 2. Danıştay, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceler ve karara bağlar." düzenlemesine yer verilmiştir.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalar ve ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki dava ve işlerden kaynaklanan uyuşmazlıkları çözümleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda, idari yargının görevli olduğu konularda, görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek, dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği, 34. maddesinin 1. fıkrasında ise; imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkemenin taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu hüküm altına alınmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının maliki olduğu belirtilen Malatya İli, Battalgazi İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu alanın rezerv yapı alanı ilan edilmesine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının... tarih ve ... sayılı işlem ile anılan taşınmazın tahliye ve yıkımına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; iptali istenen işlemlerin Cumhurbaşkanı kararı, Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemler (Bakanlar Kurulu kararı) ya da Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemler gibi uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ın görevli olduğu 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde sayılan uyuşmazlıklar arasında yer almadığı, dolayısıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ilgili taşınmazın rezerv yapı alanı olarak ilanına ve aynı taşınmazın tahliye ve yıkımına ilişkin uyuşmazlığın 2575 sayılı Kanunun 24. madddesi kapsamında açılmış bir dava olarak kabulüne olanak bulunmamaktadır.

Bu itibarla; uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevli olmayıp, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 34/1. maddesi uyarınca Malatya İdare Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğu, dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVANIN GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE,

2. 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca dava dosyasının görevli ve yetkili bulunan Malatya İdare Mahkemesine gönderilmesine, 02/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.