2025 yılı idari yargı istatistikleri

Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü, 2025 yılına ilişkin Adalet İstatistikleri'ni Mart 2026'da yayımlamıştır. Yayının idari yargıya ayrılan bölümleri idare ve vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştay için hem 2016-2025 dönemini kapsayan seriler hem de 2025 yılına ait ayrıntılı çizelgeler içermektedir. Aşağıdaki grafikler bu çizelgelerdeki sayılardan üretilmiş, her grafiğin altına dayanağı olan tablo numarası yazılmıştır. Sayıların kendisine, grafiklerin altındaki "Sayıları göster" bölümünden ulaşılabilir.

2025 yılında idari yargının üç derecesine toplam 1.126.187 dosya gelmiştir. Bu dosyaların yüzde 43,6'sı idare mahkemelerinde, yüzde 41,4'ü bölge idare mahkemelerinde, yüzde 15,0'ı vergi mahkemelerinde görülmüştür. Yıl içinde gelen dosyaların yüzde 72,2'si karara bağlanmıştır.

Hâkim kadrosu

Sayıların değerlendirilmesinde çıkış noktası, bu işi gören kadronun büyüklüğüdür. 2025 yılında üç derecedeki hâkim sayısı birbirinden farklı yönlerde değişmiştir.

Danıştay'da hâkim sayısı 556'dan 490'a inmiş, yüzde 11,9 oranında azalmıştır. Buna karşılık bölge idare mahkemelerinde sayı 539'dan 624'e (yüzde 15,8 artış), idare ve vergi mahkemelerinde 1.300'den 1.441'e (yüzde 10,8 artış) yükselmiştir. Söz konusu eğilim, 2016'dan bu yana izlenen seyrin devamı niteliğindedir: on yıl içinde Danıştay kadrosu daralırken istinaf ve ilk derece kadroları genişlemiştir.

Hâkim başına düşen dosya bakımından en ağır yük bölge idare mahkemelerindedir.

İlk derece mahkemelerinde iş yükünün seyri

2025 yılının en dikkat çekici bulgusu, idare mahkemeleri ile vergi mahkemelerinin birbirinden ayrışan seyridir.

İdare mahkemelerinde yıl içinde açılan dava sayısı 2024'te 351.305 iken 2025'te 305.095'e inmiş, yüzde 13,2 oranında azalmıştır. Devreden dosya sayısı da 174.601'den 148.040'a gerilemiştir. 2016'dan bu yana açılan dava sayısında kaydedilen ilk belirgin düşüş budur.

Vergi mahkemelerinde ise seyir tersine dönmüştür. Açılan dava sayısı 92.398'den 129.788'e yükselmiş (yüzde 40,5 artış), devreden dosya sayısı 37.899'dan 61.803'e çıkmıştır (yüzde 63,1 artış).

Devir sayılarında yer yer bir tutarsızlık göze çarpar: bir yılın "gelecek yıla devir" sayısı ile ertesi yılın "geçen yıldan devir" sayısı birkaç yerde birbirini tutmaz. Yayının kendi dipnotu bunu sistemde yapılan geriye dönük veri güncellemelerine bağlamaktadır. Grafiklerde her iki sayı da yayında yer aldığı biçimde bırakılmıştır.

İki eğilimi tek bir ölçüde karşılaştırmak için dosya temizleme oranı kullanılabilir. Bu oran, yıl içinde karara bağlanan dosya sayısının gelen dosya sayısına bölünmesiyle bulunur. Yüzün üzerindeki bir değer, mahkemenin o yıl gelenden fazla dosyayı karara bağladığını, dolayısıyla birikimin azaldığını gösterir.

Oran idare mahkemelerinde yüzde 108,1 ile son on yılın en yüksek, vergi mahkemelerinde yüzde 81,7 ile en düşük değerine ulaşmıştır. Bölge idare mahkemelerinde ise üçüncü yıl üst üste yüzün üzerinde seyretmiştir.

Yargılama süreleri

Bir dosyanın ortalama görülme süresi, 2020 yılında ulaştığı en yüksek düzeyden sonra her derecede gerilemiştir.

İdare mahkemelerinde 2020'de 244 gün olan süre 2025'te 178 güne inmiştir. Bölge idare mahkemeleri idari dava dairelerinde 2023'te 194 güne yükselen süre, 2025'te 123 gün olarak gerçekleşmiştir. Danıştay ise 417 günlük ortalamasıyla diğer derecelerden belirgin biçimde ayrılmaktadır.

Danıştay'da temyiz incelemesinin sonuçları

Danıştay, 2025 yılında temyiz incelemesi sonucunda 82.431 dosyayı karara bağlamıştır.

Onanan dosyaların payı yüzde 69,6, bozulanların payı yüzde 14,4 olarak gerçekleşmiştir.

Bu oranlar önceki yıllarla doğrudan karşılaştırılamaz. Onama, 2025 yılına kadar ayrı bir kalem olarak gösterilmemekte, "ret" başlığı altında sayılmaktaydı. Yayın, 2025 yılından itibaren onamayı ayrı göstermeye başlamıştır. Bu nedenle 2024 yılının ret sayısı ile 2025 yılının ret sayısının yan yana konulması yanıltıcı olacaktır.

Daire ve kurullara göre dağılım, incelemenin niteliğine göre belirgin biçimde ayrışmaktadır.

Dava dairelerinde bozma oranı yüzde 9,2 ile yüzde 19,1 arasında bir aralıkta seyretmektedir. Dava daireleri kurullarında ise oran çok daha yüksektir: İdari Dava Daireleri Kurulunda yüzde 30,2, Vergi Dava Daireleri Kurulunda yüzde 46,3. Şu var ki kurulların 46 ncı madde uyarınca önlerine gelen dosyaların bileşimi dava dairelerininkinden farklı olduğundan, oranların doğrudan karşılaştırılması isabetli olmayacaktır.

Dava konusuna göre dağılım ve sonuçlar

İdare mahkemelerinde 2025 yılında açılan 305.095 davanın konusuna göre dağılımı, uygulamanın ağırlık merkezini ortaya koymaktadır.

Yabancılar ve uluslararası koruma mevzuatına ilişkin işler, 65.548 dava ile ilk sırada yer almaktadır. Bu sayı, yıl içinde açılan her beş davadan birine karşılık gelmektedir. İkinci sırada kamu görevlilerine ilişkin işler (51.854), üçüncü sırada imar plânı ve uygulamasına ilişkin işler (28.287) bulunmaktadır. Afet işlerine ilişkin 13.997 dava ise 2023 depremlerinin idari yargıya yansıyan bölümünü göstermektedir.

Şu var ki dava türleri UYAP'ta üst başlıklar altında gruplandırılmakta ve her üst başlık birden çok alt dava türünü içermektedir. Dolayısıyla "kamu görevlilerine ilişkin işler" gibi bir başlık, tek bir dava tipini değil bir öbeği göstermektedir.

Asıl ayrışma, davaların ne yönde sonuçlandığında ortaya çıkmaktadır. Aşağıdaki grafik, esasa girilerek verilen kararlar içinde iptal ile kısmen iptalin payını göstermektedir.

Paydada yalnızca esasa girilerek verilen kararlar yer almaktadır: ret, iptal, kısmen iptal kısmen ret. Dilekçe reddi, merciine tevdi ve merci tayini gibi usule ilişkin kararlar hesaba katılmamıştır, çünkü bu kararlar davanın esası hakkında bir şey söylememektedir.

Aradaki fark hayli belirgindir. Terör olaylarından kaynaklanan tam yargı davalarında esastan verilen kararların yüzde 73,0'ı, Sosyal Güvenlik Kurumu idari para cezalarında yüzde 69,1'i, afet işlerinde yüzde 68,4'ü davacı lehine sonuçlanmıştır. Yabancılara ilişkin davalarda ise bu oran yüzde 19,9'da kalmıştır. Aynı yargı düzeni içinde, davanın konusuna göre esastan kabul oranı üç katından fazla değişmektedir.

Bu oran bir başarı ölçüsü olarak okunmamalıdır. İptal oranının yüksekliği, idarenin o alandaki işlemlerinin hukuka aykırılığına işaret edebileceği gibi, dava açma eşiğindeki farklılıktan da kaynaklanabilir. İstatistik, bunlardan hangisinin söz konusu olduğunu göstermez.

İki mahkeme türünün karar dağılımı da birbirinden ayrışmaktadır.

İdare mahkemelerinde ret, vergi mahkemelerinde iptal ön plana çıkmaktadır. "Diğer kararlar" başlığı, ilk inceleme üzerine verilen dilekçe ret ve dava ret kararlarını, merciine tevdi, görevsizlik, yetkisizlik, birleştirme ve karar verilmesine yer olmadığı kararlarını kapsamaktadır. Bu başlığın her iki mahkeme türünde de dörtte birin üzerinde olması, 14 üncü madde ile 15 inci maddede düzenlenen ilk inceleme aşamasının uygulamadaki ağırlığını göstermektedir.

Karar türü sütunu, yayında her iki mahkeme türü için de "iptal" olarak adlandırılmıştır, vergi mahkemeleri bakımından ayrı bir "kabul" kalemi bulunmamaktadır. Buradaki adlandırma yayından olduğu gibi alınmıştır.

İstinaf sisteminin on yıllık seyri

İstinaf incelemesi, geçici 8. madde uyarınca 20 Temmuz 2016 tarihinde başlamıştır. On yıllık seri, sistemin nasıl yerleştiğini göstermektedir.

Bölge idare mahkemeleri idari dava dairelerinde yıl içinde açılan dosya sayısı 2016'da 142.602 iken 2025'te 277.030 olmuştur. Ancak 2016 rakamının yalnızca yılın ikinci yarısını kapsadığı gözden kaçırılmamalıdır. Devreden dosya sayısı 2022'de 132.840 ile en yüksek düzeyine ulaşmış, ardından üç yıl üst üste azalmıştır.

Aynı dönemde Danıştay'a açılan dosya sayısı üçte bire inmiştir.

2016 yılında Danıştay'a yıl içinde 270.463 dosya açılmışken, 2025'te bu sayı 82.852'ye düşmüştür. 45 inci madde ile 46 ncı maddede kurulan iki dereceli denetimin sayısal karşılığı budur: istinaf, ilk derece kararlarının büyük bölümünü kendi içinde sonuçlandırmaktadır. Bununla birlikte Danıştay'ın ortalama görülme süresi aynı ölçüde kısalmamıştır.

Dokuz bölge idare mahkemesi arasındaki iş dağılımı da eşit değildir.

Ankara ve İstanbul, gelen dosyanın yarısına yakınını karşılamaktadır. Gaziantep'in devreden dosya sayısı ise gelen dosyaya oranla diğerlerinden belirgin biçimde yüksektir.

Sonuç

2025 yılı verilerinden dört sonuç çıkmaktadır.

İlk derecede iki mahkeme türü birbirinden ayrışmıştır. İdare mahkemelerinde açılan dava sayısı on yılın ilk belirgin düşüşünü kaydederken vergi mahkemelerinde yüzde 40'a yakın artmış, dosya temizleme oranı birinde on yılın en yükseğine, diğerinde en düşüğüne ulaşmıştır.

İstinaf, kendisinden beklenen işlevi sayısal olarak yerine getirmiştir. Danıştay'a açılan dosya on yılda üçte bire inmiş, bölge idare mahkemelerinde açılan dosya iki katına yaklaşmıştır. Buna karşılık Danıştay'ın ortalama görülme süresi aynı ölçüde kısalmamış, 417 günde kalmıştır.

Temyizde bozma oranı yüzde 14,4'tür. Dava daireleri ile dava daireleri kurulları arasındaki fark belirgindir, ancak önlerine gelen dosyaların bileşimi farklı olduğu için oranlar doğrudan karşılaştırılamaz.

Davanın konusu ile sonucu arasında güçlü bir ilişki görülmektedir. Esastan verilen kararlarda iptal payı, dava konusuna göre yüzde 19,9 ile yüzde 73,0 arasında değişmektedir.

İstatistik bu sonuçların nedenini göstermez. Açılan dava sayısındaki düşüşün usul değişikliklerinden mi başka etkenlerden mi kaynaklandığı, iptal oranındaki farkın idarenin işlemlerinden mi dava açma eşiğinden mi doğduğu bu verilerden çıkarılamaz. Sayılar neyin olduğunu söyler, niçin olduğunu değil.